از خواندن قلهها تا ساختن خویشتن؛ توصیههای عرفانپور در کارگاه تخصصی شعر «قاصدکها»
به گزارش روابط عمومی حوزه هنری خراسان شمالی، در چهارمین روز از اردوی شعر «قاصدکها»، کارگاه تخصصی شعر با حضور جمعی از شاعران استان برگزار شد. در این نشست، شاعران به قرائت اشعار خود پرداختند و میلاد عرفانپور با بررسی ساختار، زبان، مضمون، تصویرسازی، قافیه و دیگر عناصر فنی آثار، نکات اصلاحی و پیشنهادهای خود را برای ارتقای کیفیت شعرها ارائه کرد.
عرفانپور در این کارگاه، مطالعه شعر خوب را یکی از مهمترین پایههای رشد شاعر دانست و گفت: آشنایی با نمونههای برتر شعر، الگوهای ذهنی شاعر را ارتقا میدهد و باعث میشود هنگام سرایش، ناخودآگاه به سمت قلههای ادبی حرکت کند. به گفته وی، مطالعه آثار شاعران بزرگ، افق بلندتری برای شاعر تعریف میکند و او را به تلاش بیشتر برای رسیدن به جایگاهی بالاتر سوق میدهد.
رئیس مرکز آفرینشهای ادبی حوزه هنری کشور با اشاره به نقش شعر خوب در آموزش فنون شاعری افزود: شعرهای تثبیتشده، شاعر را با زبان پخته و سالم، مضمونیابی، تصویرسازی و ظرافتهای فنی آشنا میکنند. بخشی از این آموزش بهصورت ناخودآگاه و بخشی نیز با دقت و مطالعه آگاهانه شکل میگیرد؛ چراکه خودِ شعر خوب، یکی از بهترین معلمان شاعر است.
وی، شناخت جایگاه واقعی شاعر را سومین فایده مطالعه آثار برجسته عنوان کرد و با بیان خاطرهای از دوران نوجوانی خود گفت: در سالهای آغازین شاعری، بدون آشنایی کافی با شعر امروز، دفتر شعری برای خود تهیه کرده و تصور میکرده آثارش قابلیت انتشار دارند؛ اما پس از آشنایی با شعر قیصر امینپور، متوجه شده که شناختش از شعر نیازمند بازنگری جدی است. عرفانپور تأکید کرد که مطالعه شعر خوب، مانع گرفتارشدن شاعر در توهم موفقیت میشود و به او کمک میکند بداند در چه مرحلهای قرار دارد و برای رسیدن به قلهها چه مسیری پیش رو دارد.
پرهیز از تکرار و یافتن صدای شخصی، بخش دیگری از سخنان عرفانپور بود. او با اشاره به پیشینه طولانی شعر فارسی و آثار فراوانی که در طول قرنها پدید آمده است، گفت: بسیاری از مضمونها و موضوعات پیشتر گفته شدهاند؛ بنابراین شاعر باید با مطالعه آثار گذشته و معاصر، از تکرار فاصله بگیرد و به دنبال کشف نگاه و زبان شخصی خود باشد. وی افزود که هر انسان، با توجه به تجربه، تخیل و جهان ذهنی متفاوتش، میتواند به اثری یگانه و متمایز دست پیدا کند.
عرفانپور در ادامه، استمرار در شعرخوانی، حضور در انجمنهای ادبی و حفظ انگیزه نوشتن را از عوامل مهم رشد شاعر دانست و اظهار کرد: کاهش مطالعه، فاصلهگرفتن از جلسات شعر، مشغلههای زندگی و کمشدن انگیزه میتواند بر روند سرایش اثر بگذارد؛ اما اگر انگیزه شاعر، صرفاً دیدهشدن نباشد و شعر را وسیلهای برای ساختن و رشد خود بداند، این انگیزه پایدارتر خواهد بود. وی تأکید کرد که شعر باید به رشد انسان کمک کند و همین نگاه میتواند چراغ نوشتن را در دورههای مختلف زندگی روشن نگه دارد.
وی همچنین با اشاره به دشواریهای سرایش و نقش شرایط روحی و محیطی در شکلگیری شعر، گفت: گاهی شاعر به دلیل مقایسه خود با بزرگان، از نوشتن دلسرد میشود و گاهی نیز به دلیل مشغله یا نداشتن حرف تازه، شعر از او فاصله میگیرد. به گفته عرفانپور، شاعر باید با مطالعه، حضور در جلسات، فکرکردن به شعر و فراهمکردن خلوت مناسب، زمینه آمدن شعر را فراهم کند و هرگاه جرقهای به ذهنش رسید، آن را ثبت کند.
تمرین و مشق شعری، توصیه دیگر این شاعر برجسته ملی به شاعران استان بود. او پیشنهاد کرد شاعران برای خود تمرینهایی مانند نوشتن درباره یک فیلم، سرودن غزل با ردیف مشخص یا پرداختن به موضوعاتی همچون مادر، همسر، ایران و مسائل اجتماعی تعریف کنند. عرفانپور خاطرنشان کرد که برنامهریزی برای نوشتن مفید است، اما شعر خوب معمولاً زمانی شکل میگیرد که شاعر با مطالعه و اندیشیدن، خود را در فضای مناسب قرار داده باشد.
در بخش نقد و بررسی آثار، عرفانپور با اشاره به یکی از اشعار قرائتشده، انتخاب قالب چهارپاره را متناسب با ظرفیتهای شعر دانست و اظهار کرد: این قالب فرصت مناسبی برای تغییر قافیهها و استفاده از قافیههای خوشساختتر و پرمایهتر فراهم میکند. وی با تأکید بر اهمیت پایانبندی بندها، گفت: هر بند چهارپاره باید تا حدودی به کشف و غافلگیری نزدیک شود تا در پایان، تازگی و نکتهای تازه به مخاطب منتقل کند.