آموزش کارگاهی فیلمنامه نویسی (2) - محمد مهدی خالقی

 

آموزش کارگاهی فیلمنامه نویسی (2)

محمد مهدی خالقی

درام :
اساس درام کشمکش است، بدون کشمکش داستانی وجود نخواهد داشت. در هر داستان فقط یک شخصیت اصلی و یک شخصیت ضد قهرمان وجود دارد، شخصیتهای دیگر مثبت یا منفی فقط تکمیل کننده قهرمان هستند.

اگر شخصیت اصلی شما برای دستیابی به هدف یک قدم به پیش برمیدارد. باید یک حمله متقابل یا ضد حمله از سوی شخص مخالف اعمال شود. ضد قهرمان میتواند لزوماً یک شخصیت نباشد بلکه جاندار، شیئ، موقعیت یا مشابه اینها باشد.

تماشاگر باید با قهرمان همذات پنداری کند و برای سرنوشت او نگران شود. تماشاگر عاشق نگرانی و دیدن مظلومیتهاست. قهرمان جذاب کسی است که در کاری که خلاف قانون یا خلاف عرف جامعه است؛ محق باشد.

♦ حاج کاظم در آژانس شیشه ای در کار به ظاهر خلاف گروگان گیری محق جلوه میکند، ضد قهرمان آژانس سلحشور به اندازة حاج کاظم قوی است و در مقابل هر حرکت حاج کاظم مانعی ایجاد میکند.

♦ ترانه در مورد بچهدار شدن و نگه داشتن بچه از نظر جامعه مقصر ولی در حقیقت محق است.
عواملی که داستان فیلمنامه را از زندگی واقعی متمایز میکند :

ایجاز: فیلمنامههای قوی، تناسب و ایجاز را در سه زمینه گفتگو، تعداد شخصیتها و تعداد صحنهها رعایت میکنند.

منطق: فیلمنامه ها معمولاً ساختاری منطقی دارند در صورتی که زندگی واقعی چنین نیست.

♦ درفیلمنامه آژانس شیشه ای اتفاقاتی رخ می دهد که بیشتر آنهانمادین و شخصیتها هم نمایندگانی از گروهها ی مختلف اجتماعی هستند. ممکن است در عالم واقع رخ دادن چنین اتفاقاتی با این شخصیتها غیرممکن باشد.

تمرین2: مکالمات داخل یک پایگاه بسیج را (در حد پنج دقیقه) :

الف- همانگونه واقعی بنویسید.
ب- با رعایت ایجاز و برای فیلمنامه بنویسید.

کشمکش:
نیروی اصلی درام است. تمام صحنه ها با اضافه کردن کشمکش بهتر میشود.

انواع کشمکش :

با دیگران :
برخی اوقات آشکار و در بعضی دیگر پنهان است.

♦ درفیلمنامه باران دو نوع کشمکش در رابطه بین لطیف و باران وجود دارد. کشمکش ظاهری، قبل از اینکه لطیف متوجه دختر بودن باران شود، و کشمکش درونی بعد از فهمیدن این موضوع

با محیط :
♦ کشمکش رزمندگان در هیوا با طبیعت، تاریکی، نم و ... تونل.
♦ در فیلمنامه وصل نیکان کشمکش قهرمانان با موشکباران تهران.

کشمکش با نیروهای مافوق طبیعت:
♦ کشمکش هیوا با خاطره یا روح حمید.

کشمکش با خود :
در این نوع که غنیترین کشمکش است، قهرمان باضمیر ناخودآگاه خود دست به گریبان است.

♦ ترس عارفی در صحنههای آغازین دیدهبان و غلبه بر آنها در صحنه های بعدی.

تذکر: هدفهایی که به سادگی بدست آیند، جلب توجه مخاطب را نمیکند. در هر مرحلهای برای قهرمان موانعی بیافرینید؛ که رسیدن به هدف را برایش مشکل کند.

علت به وجود آمدن کشمکش وجود شخصیتهای متضاد است.

♦ حاج کاظم و سلحشوردرآژانس شیشه ای.
♦ ترانه و خانم کشمیری در من ترانه15 سال دارم.
♦ حمید و رحیم درهیوا.
♦ لطیف و باران.

باید توجه داشت که در یک جهت از کشمکش لزوماً باید انسان یا روحیات و وجهههای انسانی (در فیلمهای انیمیشن که شخصیتهای اصلی حیوانات هستند، خصوصیات و جنبههای شخصیتی آنها مانند صحبت کردن، آواز خواندن و... انسانی است) وجود داشته باشند.

تمرین3: در مورد هر کدام از انواع کشمکش یک فرضیه داستانی در دو جمله بگویید.

تمرین 4: فکر اولیه ای را که در تمرین 1 نوشته اید، دریک صحنه بدون کشمکش ودر صحنه دیگری با اضافه کردن کشمکش بنویسید.