تاثیر طراحی در کارتون - نوشته عباس ناصری هنرمند بجنوردی

تاثیر طراحی در کارتون
به قلم عباس ناصری

هنر کاریکاتور بر اساس طراحی ساده و مفهوم پنهان و آشکارش وانتقال سریع پیامها و طنز نهفته در آثار توانسته نفوذ زیادی در مجامع فرهنگی و رسانه ها ایجاد کند و این گستردگی روز بروز بیشتر و بیشتر میشود.

 تاثیر طراحی در خلق کارتون به چه میزان است ؟اگر نگاهی به آثار برجسته کارتون در دهه های گذشته بیاندازیم ،یک امر کاملا مشخص است .همه طراحان یا همه کارتونیست ها سادگی در طراحی را  حتی بدون رنگ، بر کار با رنگ و آثاری با حجم و کار سنگین را ترجیح میدادند .اما از طرف دیگر تفکر و اندیشه نهان و آشکار در اثر به مراتب قوی و تاثیر گذار بود.سوژه هائی به مراتب ناب تر و خلاقانه تر از آثاری که امروزه مشاهده میشود  ..طراحی دیروز بر اساس لازمه اندیشه ای که باید بیان شود حرکت میکرد و همه سعی اش این بود تا کاریکاتور همانی باشد که باید باشد، ساده و تاثیر گذار و همه فهم ...اما امروزه با هجوم طراحان حرفه ای به دنیای کارتون و هجوم نقاشان و گرافیست ها به جشنواره ها به دلیل جوایز بالا ،این مسیر کم کم دارد نسل جدیدی از طراحی کاریکاتور خلق میشود که با خطوط سمپه یا کینو یا دکلوزو یا حتی براد هلند و توپور و کاردن متفاوت است..طراحان امروز کمتر از هاشور استفاده میکنند و انگار با خطوط ساده بیگانه اند. با کیبورد و موس و قلم نوری بیشتر اشنایی دارند تا قلم فلزی و راپید وجوهر...یا با هر دو آشنا هستند اما دیگر ابزار آنها گسترش یافته است....

با ورق زدن یک کاتالوگ متوسط 200 برگی نمیتوان با یک نگاه سطحی تمام آثار را در ذهن سپرد.اینجاست که دو  نمونه  اثر هستند که میتوانند خود را به آرشیو ذهن ما تحمیل کنند.آثاری با موضوع واقعا ناب و یا آثاری با اجرای قوی و طراحی و رنگ  مناسب و حرفه ای.و باز میبینیم که اگر موضوع اثر ناب باشد با همان اجراهای ساده و خطی هم هنوز میتواند خود را به بیننده و داوران تحمیل کند.

طراحی میتواند یک اثر معمولی را برجسته و یک اثر برجسته را معمولی کند.

 در بسیاری از جشنواره ها یک طراح و گرافیست خوب توانسته با کپی ایده ها و طراحی ساده گذشته با متد جدید و دیجیتالیزه و گرافیکی خود مدیران و داوران جشنواره را برای کسب جایزه قانع کند اگر چه هنوز در نشریات جهان خطوط هنوز اصالت خود را حفظ کرده اند در جشنواره ها این موضوع کاملا برعکس حرکت میکند اما طراحی باید متناسب با موضوع و ایده باشد گاهی یک ایده نیازمند طراحی سنگین با ذکر جزییات و بک گراندهای پر حجم نیست اما گاهی یک موضوع چنین چیزی را میطلبد به هر حال طراحی متناسب با ایده بهترین نوع طراحی است ..در طراحی کارتون چند چیز خوب است رعایت شود ..اثر نباید دارای چنان پیچیدگی باشد که فهمش برای مخاطب مثل حل یک پازل باشد دوم عناصر باید ساده شوند و جایگاه آنها در جهت های لایت یا پر رنگ کردن عنصر اصلی باشند سوم زاویه مناسب برای خلق اثر رعایت شود اثر از کدام زاویه میتواند بهترین تاثیر را بگذارد چهارم طنز موجود در اثر به خوبی آزاد شود و به سرعت مخاطب را درگیر کند که آزاد سازی طنز موجود در اثر برمیگردد به نشانه ها یا علامت هایی که هنرمند در اثر جهت راهنمایی گذاشته است پنجم مشارکت مخاطب هم در نظر گرفته شود یعنی اثر احساس شود توسط مخاطب کشف میشود یا وی را غافلگیر میکند و وارد قصه میکند ششم اثر یک قصه داشته باشد این قصه بسیار کوتاه لحظهای از جایی شروع و به جایی خاتمه میابد اما شروع و پایانش را مخاطب حدس میزند و ما تنها برشی از ان را نمایش میدهیم.هفتم اثر با حذف عناصر و نه افزایش کاذب عناصر ترمیم و اصلاح گردد هشتم از رنگ نه برای قشنگ کردن اثر که جهت انتقال سریعتر و فهم بیشتر موضوع استفاده شود نهم کادر در نظر گرفته تاثیر زیادی بر احساس و اندیشه انتقالی دارد کادر انتخابی باید متناسب با موضوع تعریف شود و دهم امضای هنرمند نباید موجب بهم خوردن ترکیب بندی و سنگینی اثر شود و جایگاه امضا گاهی میتواند به ترکیب بندی اثر و تعادل آن کمک کند...این ده موردی بود که میشود برای یک اثر خوب و طراحی خوب در کارتون یاد آور شد.

عباس ناصری