جان مایه هنر انقلاب، دین و مذهب است

به مناسبت فرا رسیدن هفته هنر انقلاب، با این شاعر گرانقدر چهار سؤال مطرح کردیم؛ «به نظر شما هنر انقلاب چه ویژگی‌هایی دارد؟»، «تولیدهای هنری در سی و شش سال گذشته تا چه اندازه‌ای توانسته است که ما را به ویژگی‌های هنر مطلوب و آرمانی نزدیک کند؟»، «نهادهای حمایتی چه وظایفی در این زمینه بر عهده دارند و تا چه اندازه توانسته‌اند به وظایف خود درست عمل کنند؟» و «نظر شما درباره جایگاه شهید آوینی چیست و به نظر شما ایشان چه جایگاهی در هنر پس از انقلاب داشته است؟» پاسخ‌های وی را به صورت یادداشتی کوتاه در ادامه می‌خوانیم.
همانگونه که از نام هنر انقلاب اسلامی بر می‌آید، مؤلفه‌های انقلاب و اسلامی در هنر انقلاب اسلامی وجود دارد. هنر انقلاب اسلامی در راستای اهداف انقلاب حرکت می‌کند و جان‌مایه دینی و مذهبی دارد، اگر چه ممکن است از فضایی به فضای دیگر متفاوت باشد. در اینجا هنر هدف نیست، بلکه وسیله‌ای برای پیشبرد یک جریان فکری دینی و مذهبی است. بعد از انقلاب اسلامی و در طول 36 سال گذشته، کارهای خوب و زیادی انجام شده، اما هنوز زمان آن نرسیده است که بخواهیم قضاوت کنیم که چه کارهایی شده و آیا عملکرد مناسب بوده یا خیر، چرا که هنوز عمر زیادی از انقلاب نگذشته است و ما هنوز در بطن رودخانه انقلاب حرکت می‌کنیم و نمی‌توان گفت که این رودخانه به کجا ختم می‌شود. اما در زمان فعلی جریان‌ساز بوده و حداقل نیم قرن دیگر لازم است تا ذهن ما بتواند حوادث را غربال‌گری کند و قضاوتی در خصوص هنر این دوره داشته باشد. نهادهای حمایتی از جمله حوزه هنری، تا جایی که توانسته‌اند بستر سازی کرده‌اند اما اغلب هنرمندان، با توجه به روحیه حساس و ظریف خود، شاید معتقد باشند آنگونه که مد نظر آنان بوده است انتظاراتشان برآورده نشده است. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که دستگاه‌ها نباید با هنر به صورت ابزاری برخورد کنند و هنرمندان طبقه‌بندی نشوند؛ اگر جشنواره‌ها را خط کشی کنیم، هنر کانالیزه می‌شود و فضا برای بیان هنری و شورهای شاعرانگی ایجاد نمی‌شود. در خصوص هنر انقلاب، در چند سال اخیر حوزه هنری با برگزاری کارگاه‌ها در شروع کار قرار دارد و به نظر بنده باید نهادهای متولی، به صورت سازمان یافته‌تر حرکت کنند و فعالیت‌ها منحصر به یک مقطع خاص نشود؛ باید فعالیت‌ها طوری باشد که دبیرخانه دائمی برای جشنواره‌ها داشته باشیم و باید هنر را از پایه‌ها و از مقاطع ابتدایی آموزش دهیم تا زمانی که فرد به مرحله متوسطه یا دانشجویی می‌رسد، بتواند هنر فاخر تولید کند. البته تا حدودی در استان بسترها فراهم شده اما هنوز با مطلوب فاصله داریم. در مورد شهید آوینی نیز اگرچه به صورت تخصصی نمی‌توانم اظهار نظر کنم، اما در خصوص کارهایی از جمله روایت فتح و دیگر آثارشان می توانم به این اشاره کنم که چیزی که اتفاق می‌افتد این است که مخاطب در بطن اتفاق قرار می‌گیرد و لحن صمیمی شهید آوینی و استفاده درست از ابزار زبان باعث می‌شود مخاطب با یک سری واقعیت‌های ملموس مواجه شود. شهید آوینی دست از شعار زدگی برداشته، بدون دچار شدن به اغراق، واقعیت و حقیقت را نشان می دهد و بدون اظهار نظر، قضاوت را برعهده مخاطب قرار می‌دهد.