داستان نویسی از زبان محسن سلیمانی

چند نکته درباره داستان نویسی از زبان محسن سلیمانی در نشست تخصصی داستان که در حوزه هنری خراسان شمالی برگزار شد:
- در داستان توجه داشته باشید هرگاه توانستید مطلب را کامل بگویید و بدون پرده پوشی ، داستانتان موفق می شود.

- در داستان باید مساله و مشکلی به وجود بیاید و دغدغه ای مطرح شود تا شخصیت اصلی به سوی حل آن برود ، حال موفق می شود یا نمی شود که آن مشکل را حل کند.

- در یک داستان اگر خواستید از راوی های مختلف استفاده کنید بی دلیل این کار را نکنید ، دلیل منطقی داشته باشید. استفاده از چند راوی خوب است چون امکانات جدید در روایت به دست خواهید آورد. اما در داستان کوتاه این کار را نکنید چون زمان کوتاه است.

- نقطه شروع داستان یا رمانتان همان گره یا مشکل یا بحرانی باشد که قرار است شخصیت اصلی با آن مواجه شود،از مقدمه چینی بیهوده و خسته کننده پرهیز کنید. گره همان شروع تعلیق برای

خواننده است.

- در هر داستانی یک ساعت داریم و حال قوانینی که در روند داستان هستند به ما می گوید باید این ساعت جلو برود اما استفاده از این روند چند حالت دارد ؛ در مقطعی زمان را به عقب می بریم – گاهی متوقف میکنیم – گاهی هم به آینده می بریم . اما هر طور هست روند کلی در روایت رو به جلو بردن داستان است .

- در بیان درونیات در داستان باید تعادل را رعایت کنیم تا برای خواننده خسته کننده نشود مثلا داستایوفسکی خیلی به درونیات اشاره می‌کرد. اما تولستوی توانسته در کنار بیان درونیات ، داستان را هم جلو ببرد. گلشیری نیز در درونی نوشتن افراط کرد اما وقتی دید خواننده دیگر این نوع اثر را نمی خواند نظرش عوض شد که می توان در آخرین آثارش در پایان عمرش این را به وضوح دید. یا بالزاک در باباگوریو تعادل روانکاوی و حرکت فوق العاده ای را توانسته قلم بزند. - یک نکته همیشگی وجود دارد و آن علاقه انسان به شنیدن قصه در تمام اعصار است. یک نویسنده همیشه می تواند از این فرمول کلی تبعیت کند .

- اگر مشکل سوژه یابی دارید می توانید سوژه های داستان های دیگر را بگیرید اما زاویه دید ، اتفاق جدید ، تغییر شخصیت ، تغییر صحنه ها را در آن به وجود آورید تا اثری نو خلق کنید. مثل کارهای شکسپیر که توانست با استفاده از این شیوه آثار جاودانه خلق کند. - شخصیت اصلی در داستان نباید منفعل باشد. باید درگیر شود باید انگیزه خاص داشته باشد که داستان به پیش برود. این اصل انفعال در اثر "مدیر مدرسه" جلال آل احمد به خوبی نمایان است که از دوران زندگی او نشات می گیرد.

- در خصوص نقد هم در نظر داشته باشید که همیشه پسند منتقدان بر اساس پسند خوانندگان نیست. 

- دربار

ه نقد در حوزه ترجمه هم باید گفت که به شکل اصولی وجود ندارد تا باعث پیشرفت شود. 

***

کارگاه داستان حوزه هنری خراسان شمالی – پنجشنبه 24/5/92