دکتر آرش قراگوزلو / تخصص : ادبیات با گرایش هنر و مطالعه میان رشته ای ادبیات و معماری و موسیقی و پوشاک

به بهانه برگزاری جشنواره ادبی خرداد با یکی از داوران این جشنواره آقای دکتر آرش قراگوزلو – استادیار دانشگاه پیام نور بجنورد، فارغ التحصیل دانشگاه تهران با گرایش در پژوهش های ادبی و هنری و مطالعات میان رشته ای مصاحبه ای ترتیب دادیم .

 - به عنوان داور و دست اندرکار برگزاری جشنواره ، هدف و انگیزه این جشنواره چیست؟
محور اصلی این جشنواره و تمامی کنگره و همایش های مربوط به حوزه ی ادبیات و هنر ، ارزش دادن به بعد عمیق و وسیع عاطفه ی انسانی ست؛ شعر ، روایت حالات لطیف انسان در تلاقی با طبیعت و محیط پیرامون است؛ عبارتی برانگیخته از تعامل جهان عشق و فریاد و آزادی و ایمان و سکوت با آبشار زلال جان های آشنا که به قول شارل بودلر ، سه روز توان بدون نان زنده ماند و زندگی کرد اما بدون شعر ، هرگز.

با چنین نگاهی ست که می شود در کنار بعثت جان و تبلور خیال و عواطف ، به پرورش دل های آماده پرداخت و استعدادهای ادبی را شناخت و به ظرفیت ها و قابلیت های گرانسنگ و سرشار از عاطفه و احساس ، ارج نهاد و عمق بخشید.

فصل ممتاز این جشنواره در پرداختن و تقویت و ارتقای چنین مفاهیم هنری و عاطفی در سطح دانش آموزی شروع شده است و پروراندن و تقویت خلاقیت ها و استعدادهای اصیل و ممتاز در این سن می تواند فردای عاطفه های این سرزمین را تضمین کند و با تعلیم چارچوب ها و مبانی نظری ادبی و هنری ، نبوغ ها را به مسیر تکامل هدایت کند.

- چرا این جشنواره به صورت موضوعی به نام " خرداد " برگزار شده است ؟
دلیل اصلی چنین حرکتی در قلمرو شعر و داستان دانش آموزی ، علاوه بر ارزش ها و محتوای اتفاقات هنری و ادبی در خرداد ، تعیین و تعلیم اندیشه های این قشر است به سمت و سوی نگاه تخصصی به یک حوزه و محتوا. اگر چه ممکن است این اندیشه با تمام طیف گسترده اش ، باز هم دایره ی ظهور و بروز خلاقیت های ادبی و شعر را محدود نماید ، اما در چارچوب همین تعیین حدّ و مرز است که بسیار ی از ذائقه ها و سلیقه های هنری در قالب کلام به نحو ممتازی شکل می گیرند. با این وجود مفاهیم و موضوعات مطرح شده، از قبیل ایثار و شهادت و میلاد ، ارتحال رهبر کبیر انقلاب وبزرگداشت روزهای مادر و پدر  و نیز دیگر مفاهیم اصلی این ماه که دارای محورهای فرعی و گسترده ای است که می شود گفت بیش از یک سوم مفاهیم و اندیشه های اجتماعی و ادبی و فرهنگی را با خود دارد؛ به عبارتی در همین طیف خرداد ، می شود از اندیشه ها و درونمایه های عرفانی تا روایت های حماسی و جریان های غنایی و عاشقانه و ... را در قالب های متفاوت شعر و داستان آفرید که این طیف حجم وسیعی از درونمایه های ادبیات سنّتی و معاصر را شامل می شود.
علاوه بر این امتیازات باید فصل بهار و انگیزش های روانی و حالات و عواطف را هم در پرداخت های ادبی بیان نمود که به اقتضای چنین سن و سال و تناسب اقلیم و آب و هوا و شرایط جهان و محیط بیرون هم می توان اشاره داشت، آنچنان که در ادبیات و هنر امروز ، از تآثیرات آب و هوایی و شرایط جوّی و اقلیم و دلالت های سرزمین و محیط پیرامون  ، کنار دیگر عناصر تآثیر گذار فرهنگی  و اسطوره ها و نمادها و حادثه های اجتماعی ، می توان به عنوان عوامل و عناصر پدیداری شعر و هنر یاد نمود که خرداد ماه طیف نسبی تمام این فضاها را شامل است.

- سطح آثار رسیده به جشنواره در مقایسه با دیگر جشنواره های ادبی چگونه است؟
در پدیداری شعر و هنر ، به استثنای استعدادها و نبوغ ها و شخصیت های ممتاز و برخوردار از موهبت و میراث هنری ، باید به تمام عناصر فرهنگی و محیطی و اجتماعی  در شکل گیری فرآیند تولید و پرداخت ادبیات عمومی منطقه اشاره کرد؛ منطقه خراسان شمالی با عنایت به اینکه چند سال است به استان تبدیل شده است و از امتیازات فرهنگی و اقتصادی استانی برخوردار است ، در حوزه ی نگاه های تخصصی به فرهنگ شعری و ادبی ، هنوز در حال برداشتن گام های نخستین است ، بخصوص در سطح دانش آموزی که شاید بشود گفت به همت حوزه هنری این آغازین گام تخصصی در مسیر شناخت و ارتقا و تقویت استعداد های ادبی در سطح استان است. با این وصف ، سطح آثار رسیده به طور تقریبی ، خوب بود ، بخصوص که باید زمینه ها و زمانه ها و عناصر و شرایط اقلیمی و حالات و روحیه های حماسی و فرهنگ نجیب قومی و زلال اندیشه های روحی مردم این منطقه را هم در تولید فرهنگ ادبی دخیل دانست که هم تصاویر طبیعی و زنده و زلال در آن موج می زند و هم سرشار عاطفه و بی قراری تخیّل و سیّال همیشگی موسیقی که در ذات فرهنگ و ادبیات این منطقه است.

- فرآیند انتخاب نمونه های برتر از بین آثار رسیده چگونه بود؟
تمام آثار رسیده در دو گروه دانش آموزان راهنمایی و دبیرستان را بر اساس محورهای عناصر شعر و داستان به طور دقیق امتیاز داده ایم که محورها و معیارهای امتیازی شعر  عبارتند از : عاطفه ، تخیّل ، زبان ، ساختار ، اندیشه ، موسیقی ، تناسب محتوای شعر با محتوای جشنواره  و معیارهای امتیازی داستان : شخصیّت پردازی ، فضاسازی ، لحن ، درونمایه و محتوا ، ساختار ، زبان ، تناسب محتوای داستان با محتوای جشنواره

- چه راهکار هایی را جهت تداوم و تقویت اوضاع شعر و ادبیات استان پیشنهاد می کنید؟
هنر و ادبیات ، بر خلاف تمام رشته های دانشگاهی به طور تقریبی  ، نیمی از زیبایی و کارکردهای دل انگیز و تآثیرگذاری خود را مدیون محیط درونی و میراث هنری قومی و شرایط اصالت عاطفی شخصی و فردی هستند پس برای ظهور بارقه های باران  زای آسمان هنری هر سرزمین باید علاوه بر در نظر داشتن مبانی نظری و بلاغت و آشنایی با فرآیند ها و تکنیک های داستان پردازی و خلاقیّت های برآمده از پرورش و حتی تولیدات ادبی ، به موضوع ذات هنری درونی و شخصی پرداخت به این اعتبار باید هم چتر حمایت دولتی را برای پرورش خلاقیت ها باز کرد و هم  شرایط روحی و عاطفی و زمینه های آرامش اجتماعی و اقتصادی را آماده کرد و هم انگیزه ها و استعدادهای معطوف به هنر را با مبانی نظری و اصول هنری و فنّی شعر و داستان آشنا کرد و علاوه بر این ، باید زمینه ی تعامل بیشتر سازمان هایی نظیر حوزه هنری و سازمان های اجرایی و نهادهای مربوط به فرهنگ و هنر را با فرهنگ نجیب آزادگی و وارستگی هنرمندان فراهم نمود که هم هنرمندان ممتاز داشته باشیم و هم سرزمین و فرهنگی آماده پرورش و تولید هنر.