علیرضا ذاکری

«علیرضا ذاکری» متولد 1347 علی آباد گرگان. وی از سال 1362 طراحی و نقاشی را ابتدا به صورت آزاد و از سال 1368 به صورت آکادمیک نزد استادش آموخت. پرداختن به کاریکاتور و فعالیت‌های گرافیکی را از اواخر دهه 60 آغاز کرد و به طور مرتب در بسیاری از مسابقات کاریکاتوری ایران و بین‌المللی در کشورهایی چون ژاپن، آلمان، ایتالیا، ‌بلژیک، فرانسه، لهستان، ترکیه، برزیل، یوگسلاوی ، یونان، چین و ... شرکت و موفقیت‌هایی را کسب نموده است. 

برگزاری چند نمایشگاه خصوصی کاریکاتور، داوری چندین جشنواره داخلی، کارشناسی و تحریر مقالات تخصصی کاریکاتور در نشریات مختلف و همکاری با روزنامه‌های قدس و رسالت به مدت 10 سال به‌عنوان کاریکاتوریست از جمله‌ی فعالیت‌های وی می‌باشد. آثاری از وی در سال 1994 و 1996 در مسابقه‌ی آخوتسک ژاپن به‌عنوان اثر ویژه انتخاب شده است. 

وی در فعالیت‌های هنری خود از شعر قصه و فیلمنامه نویسی نیز غافل نشده و همچنین طراحی بیش از 300 جلد کتاب را در عرصه‌ی ادبیات دفاع مقدس در حوزه‌ی هنری به انجام رسانده است.

در حال حاضر وی به‌عنوان مدیر هنری و گرافیست خبرگزاری فارس مشغول به فعالیت بوده و با روزنامه‌ی جام جم نیز به‌عنوان کاریکاتوریست همکاری دارد.

هر اتفاقی با هنر ماندگار است

علیرضا ذاکری در گفت‌وگو با خبرنگار ویژه‌نامه‌ی پنجمین جشنواره کاریکاتور حوزه‌ی هنری گفت: «هر اتفاق و رویدادی فقط با ابزار هنر است که ماندگار می‌ماند و هیچ چیزی نمی‌تواند آن را از بین ببرد.»

وی کاریکاتور را گره خورده با هنر طنز دانست و اظهار داشت: «هنر کاریکاتور مردمی است و هر کس با هر گرایشی، محال است که از کاریکاتور خوشش نیاید، چرا که تمامی انتقادهای سازنده در یک کاریکاتور نقش می‌آفرینند.»

این هنرمند پیشکسوت عرصه‌ی هنرهای تجسمی، کاریکاتور را یک رشته‌ی هنری ریشه‌ای عنوان کرد و ادامه داد: «برای جاگذاری این هنر در اذهان مردم باید از موضوعاتی استفاده شود که عامه پسند باشد و عموم را برای رسیدن به مفهوم کاریکاتور درگیر نماید.»

مدیر هنری خبرگزاری فارس از عدم استقبال رسانه‌ها از کاریکاتور گلایه کرد و گفت: «رسانه‌ها و روزنامه‌ها می‌توانند با قرار دادن یک کاریکاتور موشکافانه، یک موضوع را به بهترین شکل برای مخاطبان‌شان واکاوی کنند، ولی به‌خاطر برخی سیاست‌ها از این عمل اجتناب می‌نمایند و از ظرفیت این هنر استفاده نمی‌کنند.»

برگزار کردن جشنواره آنقدر هم ساده نیست

ذاکری با اشاره به اینکه جشنواره‌هایی در حوزه کاریکاتور برگزار می‌شود گفت: «برگزار کردن جشنواره به خودی خود شاید برای مخاطبان ساده به نظر برسد، ولی از نظر بچه‌های هنری، وقتی یک جشنواره جشنواره به حساب می‌آید که تمامی آیتم‌های یک جشنواره خوب را داشته باشد.»

وی افزود: «آیتم‌های یک جشنواره خوب عبارت است از ارائه‌ی تندیس و کتاب، نحوه‌ی برگزاری جشنواره، رضایت هنرمندان، انتشار آثار شرکت کنندگان و داوری زنده‌ی آثار؛ ولی اینکه آثار به صورت مجازی داوری شود و به صورت مجازی نیز از شرکت کنندگان تجلیل شود، جشنواره با کیفیت به حساب نمی‌آید.»

وی شرکت کمی و کیفی هنرمندان مطرح عرصه کاریکاتور در جشنواره‌ها را یکی دیگر از مؤلفه‌های یک جشنواره خوب عنوان کرد و افزود: «درخور شأن هنرمندان بودن جوایز نیز یکی دیگر از مباحث مهم است که حضور هنرمندان مطرح و آثار تولیدی مناسب را به دنبال خواهد داشت.»

کاریکاتور در  فضای مجازی نفوذ کرده است

ذاکری در مورد حضور کاریکاتور در فضای مجازی گفت: «کاریکاتور در فضای مجازی جایگاه خود را پیدا کرده است ولی برای نفوذ آن در بین مردم باید رسانه‌ها و صدا و سیما نیز گام بردارد تا همه گیر شود.»

وی برای هر چه فراگیر شدن این هنر بین مرد پیشنهاد داد: «بهتر است آثار کاریکاتوریست‌ها حتی در کاغذهای ارزان ولی با تیراژ بالا منتشر شود تا عموم مردم بتوانند این هنر را درک کنند.»

وی اعتقاد دارد که یک کاریکاتور بهتر و سریع‌تر می‌تواند در فرهنگ مردم تأثیر بگذارد.

پیشکسوت عرصه کاریکاتور برگزاری کمی جشنواره‌ها را در عرصه‌ی هنر کاریکاتور یک فرصت دانست و افزود: «به شرط اینکه از این فرصت استفاده‌ی بهینه شود و به یک تهدید در این رشته تبدیل نشود.»

وی خاطر نشان کرد: «هرگاه جشنواره‌ای زیاد شود، آفت‌هایی را به دنبال دارد که این آفت‌ها نباید باعث شود تا ارزش برخی مسایل زیر سؤال برده شود.» وی در این راستا خواستار ورود پیشکسوتان به عرصه شد تا جشنواره‌هایی که برگزار می‌شود را آسیب شناسی کرده و نقاط مثبت و منفی آن را بررسی کنند تا این ایرادها برای مراحل بعدی رفع شود.

وی با تمجید از مهمان نوازی مردم خراسان شمالی، مهر و محبت آنها را مثال زدنی خواند و گفت که نشاط جوانان خراسان شمالی از را به وجد آوردند.  

ذاکری ضمن به نیکی یاد کردن از آیین اختتام جشنواره‌های پیشین کاریکاتور حوزه هنری در خراسان شمالی گفت: «خراسان شمالی برای دیگر استان‌ها همیشه مثال من بوده است و همواره به دیگر استان‌ها یادآوری کرده‌ام که می‌توانند در برگزاری جشنواره‌ها از این استان الگو برداری کنند.»

مصاحبه و تنظیم : حوزه هنری خراسان شمالی