به بهانه مراسم تجلیل از هنرمند پیشکسوت خراسان شمالی؛

قاسم مهرنیا؛ مهربانِ مهرگستر

تکریم قاسم مهرنیا، هنرمند پیشکسوت خراسان شمالی ارج نهادن به سال‌های سال تلاش دلسوزانه و عاشقانه مردی در وجوه مختلف هنری است که الحق الانصاف شیفته سنت و آئین‌های فرهنگی است.

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری خراسان شمالی، قاسم مهرنیا پانزدهم آذر سال 1324 در یکی از محله‌های قدیم بجنورد به نام خاور محله به دنیا آمد. تحصیلات خود را فقط تا سوم راهنمایی به دلیل پاره‌ای از مشکلات ازجمله درگذشت نا به هنگام مادرش ادامه داد و پس از آن به حرفه در و پنجره سازی مشغول شد.
اما قاسم نوجوان به دلیل علاقه‌ای که به درس و کتاب داشت، دست از مطالعه برنداشت و مجلات آن زمان به‌ویژه صفحات ادبی آن را مطالعه می‌کرد. او که از همان دوران مدرسه به حفظ اشعار موجود در کتاب‌های فارسی علاقه داشت و بیشتر اوقات فراغت خود را با خواندن و حفظ اشعار پر می‌کرد به دلیل برخورداری از صدای خوش به هیئت‌های مذهبی جذب شد و به مدح منقبت و مرثیه ائمه اطهار (ع) می‌پرداخت البته هر از گاهی نیز در مدح و منقبت آن‌ها اشعاری می‌سرود.  وی در زمان خدمت سربازی نیز هنگامی که فراغتی پیش می‌آمده است در جمع دوستان سروده‌هایی را در مورد هجران و سربازی سروده است، در سال 1346 با مرحوم عارف بجنوردی و در جلسات مداحی با بزرگانی هم چون حاج کاظم تبریزی آشنا شد و از آن‌ها تأثیر پذیرفت و برای ادامه دادن راه آن‌ها به مطالعه دیوان شعرای بزرگ پرداخت که به گفته خودش در زندگی ادبی‌اش تأثیرگذار بوده است. قاسم مهرنیا در قالب‌های قصیده، مثنوی و ترکیب‌بند به سرودن اشعار پرداخته؛ اما بیشتر به غزل و رباعی روی آورده است. بیشتر مضامین اشعار وی عرفانی است و در مناسبت‌های مختلف هم به سرودن اشعاری در قالب قصیده، مثنوی و ترکیب‌بند پرداخته است. حدود نیم قرن فعالیت فرهنگی و هنری قاسم مهرنیا در خطه شمال خراسان از او چهره‌ای ماندگار در اذهان اهالی استان باب الرضا (ع) گنجینه فرهنگ‌ها و معرفت‌ها ساخته است. قطره‌ای از قلزم، فرهنگ فولکلور شهر شامل بازی‌ها، داستان‌ها، اسم‌های مستعار و آداب و سنن محلی که جمع‌آوری کرده و در نشریات مختلف به چاپ رسیده است و چاپ مقالات درباره مشاهیر استان در نشریات مختلف تنها گوشه‌ای از فعالیت‌های این هنرمند بزرگ است.
مردی برای تمام فصول اباصلت رضوانی، شاعر برجسته خراسان شمالی در مورد این هنرمند پیشکسوت می‌گوید: چندین دهه حضور پررنگ و تأثیرگذار در حوزه فرهنگی بجنورد از حاج قاسم مهرنیا چهره‌ای ساخته که باید همه به احترام او برخیزیم. وی با بیان اینکه احترام و بزرگداشت حاج قاسم مهرنیا پاسداشت فرهنگ است، ادامه می‌دهد: تکریم این هنرمند پیشکسوت ارج نهادن به سال‌های سال تلاش دلسوزانه و عاشقانه در وجوه متفاوت فرهنگی و مردی است که شیفته سنت و آئین‌های فرهنگی است. رضوانی با اشاره به اینکه علاقه‌مندی به شعر پیشینیان و ادبیات کلاسیک و نگاه غیورانه قاسم مهرنیا به حفظ سنت‌های ادبی مثال‌زدنی است، اضافه می‌کند: تسلط وی به فرهنگ عامه، رسوم و آئین‌های بومی، زنده نگاه داشتن نقالی و به آواز درآمدن شاهنامه بر حنجره آسمانی وی، پرده‌خوانی و یادآوری جلوه‌های از دست رفته ادبیات مذهبی و ذکر حماسه عاشورا همه و همه ریشه در این شیفتگی بی‌نظیر وی به سنت‌های فرهنگی دارد. وی اظهار می‌کند: مردانی چون وی حلقه اتصال جهان جدید و مدرن با گنجینه‌های فرهنگی دنیای سنت هستند، باید تا فرصت باقی است او را بزرگ بداریم؛ آن‌چنان که در خور شأن بزرگان این سرزمین است. شاعری از جنس احساس با رنگ و بوی اهل بیت موسی‌الرضا بهنام فر یکی دیگر از شاعران هنرمند خراسان شمالی هم با اشاره به اهمیت نکوداشت قاسم مهرنیا، می‌گوید: مهرنیا مردی از جنس عاطفه و احساس با رنگ و بوی اهل بیت است، تواضع و افتادگی در مکتبش تلمذ می‌کنند و جوانمردی و سخاوت مشق ایثار و فداکاری، شاعری توانمند و بی‌ادعا که بالا و پایین مجلس برایش فرقی نمی‌کند و جز به اعتلای شعر استان به چیز دیگری نمی‌اندیشد. وی می‌افزاید: محال است دوبیتی و یا رباعی نشنوی و بی‌اختیار نام استاد حاج قاسم مهرنیا در ذهنت تداعی نشود. بهنام‌فر اضافه می‌کند: به ارزش و هنر این بزرگ‌مرد بیشتر پی خواهی برد وقتی که لحظاتی را پای پرده‌خوانی‌هایش نشسته باشی. وی ادامه می‌دهد: بسیار جای خرسندی است که این سنت حسنه در استان شکل گرفته تا فرصتی فراهم شود که در زمان حیات مشاهیر و بزرگان استان گوشه کوچکی از زحماتشان را قدر بدانیم. پدر مهربان شعر خراسان شمالی مرضیه براتی از دیگر هنرمندان خراسان شمالی هم اظهار می‌کند: آقای مهرنیا سال‌های سال است که چون پدری مهربان با خلوص نیت برای رشد شاعران نوظهور بجنوردی تلاش می‌کند. وی اضافه می‌کند: شوخ‌طبعی و ظرافت فکر و خلوص نیت و صداقت از ویژگی‌های برجسته این هنرمند پیشکسوت استان است. براتی می‌افزاید: حمایت‌های معنوی آقای مهرنیا در دهه 70 بنده را هم مثل بسیاری از شاعران تازه‌کار بجنورد به حضور در انجمن‌ها و شب شعرها علاقه‌مند کرد. معصومه وحدانی، یکی دیگر از شاعران هنرمند خراسان شمالی با اشاره به حدود نیم قرن تلاش‌های فرهنگی و هنری قاسم مهرنیا می‌گوید: ایشان را از سال 68 و از انجمن ادبی عارف بجنوردی می‌شناسم، او شاعری وارسته، پهلوانی متواضع و نقالی چیره‌دست است که مُهر مداحی اهل بیت و خادمی امام حسین (ع) را بر جبین دارد. وی می‌افزاید: به جرأت می‌توانم بگویم دلسوزتر از او برای فرهنگ و ادبیات بجنورد سراغ ندارم؛ به‌گونه‌ای که حتی تعصب او درزمینهٔ شعر کلاسیک مثال‌زدنی نیست.

منبع: khsh.hozehonari.ir