محمد حسین نیرومند

«محمد حسین نیرومند» متولد 1343 مشهد مقدس، فارغ التحصیل کارشناسی طراحی صنعتی از دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران، دارای درجه‌ی یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

وی فعالیت حرفه‌ای در زمینه کاریکاتور را در سال ۱۳۶۴ با هفته‌نامه‌ی «زن روز» و سپس «کیهان هوایی»، روزنامه‌ی «کیهان» و چند نشریه‌ی دیگر آغاز کرد و پس از مدتی به عنوان سردبیر و مدیر مسئول  «کیهان کاریکاتور»فعالیت خود را ادامه داد.

نیرومند در دوره‌های اول و سوم دوسالانه‌ی بین‌المللی کاریکاتور تهران به عنوان دبیر جشنواره فعالیت کرده و داوری چند دوره‌ی دوسالانه بین‌المللی کاریکاتور تهران و داوری جشنواره‌ی تجسمی فجر را نیز در کارنامه هنری خود داشته است.

وی در حوزه نگارش و آموزش نیز تألیفات فراوانی دارد که نگارش مقالات متعدد پیرامون آموزش هنر کاریکاتور، چاپ دو عنوان کتاب کاریکاتور با نام «طنز مصور» و «کلاه به سرهی ابوغریب»، کتاب کمیک استریپ چهار جلدی «قصه‌های جنگ»، «دستورالعمل‌های ایده‌یابی برای فیل آبی» و «مدیریت چشم مخاطب» از جمله‌ی آنها است.

از دیگر فعایت‌های نیرومند می‌توان به برگزاری ورک شاپ‌های آموزش ایده‌یابی، کاریکاتور و سواد بصری در کشور و تدریس در دانشکده هنرهای زیبا و صدا و سیمای جمهوری اسلامی اشاره کرد. عنوان‌های کسب شده ....
کاریکاتور هنر توده مردم است

گفتگو با «محمدحسین نیرومند» نیرومند را با بحث درباره‌ی اهمیت هنر کاریکاتور آغاز کردیم. او هنر کاریکاتور را هنر توده مردم می‌داند و معتقد است که طیف مخاطب این هنر، اکثریت مردم و جامعه را در بر می‌گیرد. می‌گوید: «جسارت کاریکاتور، جوانان را برای ورود به این هنر راغب‌تر کرده است.» او اعتقاد دارد برای گسترش این هنر و اینکه جوانان بتوانند بهتر با این هنر آشنا شوند باید مسئولان با نگاه مساعد مقدماتش را فراهم نمایند.

ادامه حرف‌های‌مان با این پیشکسوت عرصه هنرهای تجسمی به بحث برگزاری جشنواره‌ها کاریکاتور در کشور کشیده شد. وی  با بیان اینکه تعدد جشنواره‌ها در بخش‌های مختلف و با موضوع‌های متنوع، امروزه به یک مدل برای خود درآمده است، اضافه می‌کند: «هربرنامه هنری که با برنامه‌ریزی و آگاهی صورت بگیرد قابل تقدیر است؛ چرا که خود جشنواره‌ها زمینه را برای شناسایی هنرمندان فراهم می‌کند و جوانان می‌توانند هنر خود را به مردم نشان دهند.»

او معتقد است که صرف برگزاری جشنواره نمی‌تواند به ارتقای کاریکاتور کمک کند، بلکه باید آثار بعد از جشنواره برای مردم و مخاطبانش ارایه شود.

دسترسی به آثار از مزایای یک جشنواره است

نیرومند دغدغه‌ی فراوانی برای دسترسی عموم مردم به آثار یک جشنواره دارد به طوری که نحوه‌ی عرضه‌ی آثار را برای بازدید عموم، یکی از ویژگی‌های جشنواره‌ی خوب می‌داند. وی در ادامه‌ی سخنانش به برگزار کنندگان جشنواره‌های مختلف خاطر نشان می‌کند: «کتاب، کاتالوگ و فضای مجازی به نوبه‌ی خود، ولی آثار برگزیده‌ی جشنواره باید برای عموم مردم نیز به نمایش گذاشته شود.»

وی یکی از مهم‌ترین ضعف جشنواره‌ها را در نحوه‌ی ارائه آثار عنوان می‌کند. او که سال‌ها در مطبوعات مختلف کشور قلم زده و به همین دلیل با فضای رسانه و تأثیر گذاری آن آشناست، می‌گوید: «مطبوعات و رسانه‌ها و همچنین رسانه‌ی ملی می‌تواند در این بخش ورود پیدا کرده و آثار برتر جشنواره‌ها را برای عموم منتشر نمایند.»

نیرومند ادامه می‌دهد: بعد از هر جشنواره، آثار به صورت مکتوب و در حد تیراژ پایین منتشر می‌شود که بین خود شرکت کنندگان نیز گاه به‌خوبی توزیع نمی‌شود و این امر باعث می‌شود که تأثیر گذاری جشنواره‌ها برای عموم مردم ملموس نباشد.»

وی که سابقه برگزاری و داوری چندین دوره جشنواره‌های مختلف را نیز بر عهده داشته، بر ایفای نقش کلیدی در مدیریت جشنواره‌ها توسط هنرمندان تأکید دارد و معتقد است کیفیت جشنواره‌ها را حضور کلیدی هنرمندان متخصص آن رشته در اجرای جشنواره تضمین می‌کند. می‌گوید: «جشنواره باید با کیفیت همراه باشد و جشنواره‌ای می‌تواند در فرهنگ مردم تأثیر بگذارد که افراد متخصص در مدیریت آن نقش اساسی داشته باشند.»

جشنواره‌های کاریکاتور خراسان شمالی حرفه‌ای مدیریت می‌شود

گفتگوی‌مان با نیرومند به برگزاری جشنواره‌های کاریکاتور در استان خراسان شمالی کشیده شد. او که خود داوری در جشنواره‌های پیشین استان را تجربه کرده است، در این زمینه می‌گوید: «جشنواره‌های کاریکاتور حوزه هنری خراسان شمالی با حضور هنرمندانی چون عباس ناصری، تخصصی و حرفه‌ای مدیریت می‌شود.» 

وی از دلایل خود برای اثبات این مدعا را «پایبند بودن متولیان این جشنواره‌ها بر تعهدات خود» عنوان کرده و می‌گوید: «حوزه هنری خراسان شمالی همواره به تعهداتی که برای جشنواره‌هایش عنوان شده جامه‌ی عمل پوشانده است.»

او در ادامه داد ضمن تقدیر و حمایت از برگزاری جشنواره در استان‌های مختلف کشور، با بیان اینکه حوزه هنری خراسان شمالی در جریان رونق بخشی به کاریکاتور کشور کمک کرده است، اشاره می‌کند که نباید همه‌ی فعالیت‌ها به‌صورت متمرکز در تهران انجام شود.

«نیرومند» در پایان صحبت‌هایش، خاطرنشان می‌کند که او خود را خراسانی می‌داند و اعتقادی به تقسیم بندی‌های جغرافیایی ندارد و مردم این خطه را یکدل و یکدست می‌داند. او جابه‌جا از زیبایی‌های برگزاری جشنواره در خراسان شمالی می‌گوید و خاطرات شیرین‌اش از این جشنواره‌ها. وی اعتقاد دارد: «در هر جا که عاشق هنر وجود داشته باشد، برای تعالی آن هنر می‌کوشند و استان خراسان شمالی نیز تا هنرمندان بزرگی دارد، در بخش کاریکاتور سرآمد خواهد بود.»

مصاحبه و تنظیم : حوزه هنری خراسان شمالی