مقایسه انقلاب های بزرگ فرانسه ، روسیه و ایران

 

مقایسه انقلاب های بزرگ فرانسه روسیه و ایران

 

انقلاب	ویژگی های رهبری
فرانسه (1789)	در فرایند انقلاب چهره هایی مانند لافایت ، روبسپیر ، "دوک د . اورلئان" مطرح هستند که هیچ کدام رهبری انقلاب را در تمامی دوران شکل گیری و پیروزی آن به طور جامع در دست نداشتند
روسیه(1917)	لنین از چهره های شاخص و برجسته تا تاریخ انقلاب روسیه است. وی دارای امتیازات و استعدادها و نبوغ مشخصی بود که در عملی شدن انقلاب اکتبر 1917 نقش اصلی و محوری داشت . در حالی که در سقوط رژیم رومانوفها در فوریه همان سال نقشی نداشت .در دوران انقلاب فوق با چهره ای با ویژگیهای ایدئولوژی و فرمانده انقلاب برخورد نمی کنیم چهره های این انقلاب نه ایدئولوگ انقلاب بودند و نه فرمانده آن ، بلکه سازندگان و معماران بعد از انقلاب بودند . آنها اشخاصی بودند که بر اسب سرکش تحولات بعد از سقوط نظام سوار شده و در سیر تحولات بعدی اثر گذاردند .
ایران (1978)	در انقلاب اسلامی رهبری انقلاب حضرت امام خمینی (ره) بویژه با برخورداری از جایگاه مرجعیت دینی و با نبوغ قدرت ویژگیهای خاصی داشتند . نقش ایدئولوگ ، فرمانده و معماری انقلاب را به نحو احسن و در طول ربع قرن از حیات پر برکت خود را برعهده گرفته و ایفاء کردند

انقلاب	ایدئولوژی
فرانسه	لیبرالیسم نقشی در پیروزی انقلاب نداشت ، ایدئولوژی طبقه خاص روشنفکر ، انقلاب علیه کلیسا بود
روسیه	این انقلاب نه تنها برعلیه دولت بود بلکه علیه دین منحرف شده کلیسا و پاپ بود و به این ترتیب در این دو انقلاب پاپ و وابستگان مطرود شد .
ایران	جهان بینی الهی افق بسیار وسیعی برای پیروان خود فراهم کرده بود و در مقایسه با دو مکتب دیگر از عظمت ویژه ای برخوردار است . مردم با اسلام مأنوس بودند و قاطبه مردم به آن اعتقاد داشتند ، بویژه مکتب تشیع با برخورداری از جوهره انقلاب زمینه کاملاً مساعدی برای بهره مندی از یک مکتب قدرتمند در پروسه انقلاب اسلامی فراهم کرده بود .

 

انقلاب	وضعیت اقتصادی
فرانسه (1789)	مشکلات مالی واقتصادی : در فرانسه در دوران قبل از انقلاب بین پنجاه سال قبل از آن دچار مشکلات و بحرانهای اقتصادی بود.
روسیه (1917)	مشکلات مالی و اقتصادی و اعتصابات کارگری : روسیه از آغاز دهه اول قرن بیستم وضع مطلوبی نداشت ، رکود اقتصادی که تا سال 1909 دوام داشت برای کارکنان و دهقانان شرایط سختی دامن زد و منجر به اعتصابات سراسری و گسترده شد
ایران (1978)	مطلوبترین وضعیت اقتصادی : در تمام 57 ساله رژیم پهلوی این وضعیت اقتصادی بی نظیر بود ، آنهم افزایش قیمت نفت بود .

 

 

انقلاب	اقتدار نظامی
فرانسه (1789)	در طول پنجاه سال قبل از انقلاب مدت 26 سال درجنگ و منازعات بین المللی بود و در این منازعات جز یک ایالت ، نه تنها چیزی بدست نیاورد. بلکه شکستها و خسارتهای عظیم مالی و جانی و ارضی بدنبال داشت و افسران در انقلاب 1789 حوصله و علاقه دفاع از حاکمیت را نداشتند و با انقلابیون همراه شدند.
روسیه (1917)	انقلاب روسیه در اوج اشتغال در جنگ جهانی اول به وجود آمد زمانی که روسیه در جنگ کریمه و شکست ژاپن از موقعیت ویژه خود تنزل یافت و قوای نظامی آن که در 1815 تنها قدرت قوی قاره اروپا بود به اعتصابات کارگری پیوستند و زمینه انقلاب را بوجود آورد .
ایران(1978)	در طول 57 سال حکومت شاهنشاهی ارتش ایران در هیچ جنگ خارجی شرکت نکرده بود و محمد رضاشاه پیش از هر پادشاه به نیروهای  مسلح توجه داشت و یک ارتش قوی و قدرتمند برای غلبه بر انقلابیون و کشورهای منطقه با چراغ سبز آمریکا ایجاد کرده بود و حتی آمریکا با این وضعیت نظامی ایران را جزیره ثبات می نامیدند .

 
انقلاب
مشارکت مردمی

فرانسه
در فرانسه میران مشارکت مردم در براندازی رژیم های مستبده حاکم بسیار اندک بوده و حتی گفته شد که نقشی نداشته اند و رژیم فرانسه به خاطر ضعفهای خود الزاماً تسلیم شده بود
روسیه

در روسیه تعداد محدودی از کارگران کارخانجات پطرزبورگ و سربازان پادگان همان شهر ، سربه شورش برداشته و موجبات سقوط خانواده رومانوفها را فراهم کرد

ایران

در انقلاب اسلامی ایران به استثنای بخش اعظم ارتش که وابسته به رژیم شاه بودند همه اقشار مردم از همه طبقات و گروههای اجتماعی ودر سراسر کشور اعم از شهرها و روستاها ، کارگران ، کارمندان ، کشاورزان ، اصناف و ... در مقابل رژیم تا دندان مسلح ایستادند.

انقلاب
طبقه رهبران انقلاب
فرانسه

در انقلاب روسیه و فرانسه :رهبران از طبقات متوسط و بالای جامعه بوده و طبقه روشنفکر و تحصیل کرده رهبری انقلاب را برعهده داشتند .
روسیه
اشراف و روحانیون نقش ضد انقلاب داشتند .
ایران

رهبران جزء مردم محروم و فقیر بودند و دقیقاً مدافع مستضعفینی که از متن آنان برخاسته بودند روحانیون حامی انقلاب بودند .

انقلاب
حمایت کشورهای بیگانه از انقلاب ها

فرانسه

به دلیل جنگهای طولانی لویی شانزدهم و پانزدهم با همسایگان خود منجله با اتریش ، روسیه ، انگلیس و اسپانیا ، این کشورها درجهت تضعیف لویی شانزدهم و کمک به انقلابیون کمک کردند .

روسیه

به دلیل درگیری روسیه با آلمان و عثمانی و ژاپن این کشورها نه تنها از دولت آن زمان (رومانوفها) حمایت نکردند بلکه آنها به انقلابیون کمک کردند مثلاً لنین با حمایت و امکانات فراهم شده آلمانها به انقلابیون روسیه ملحق شد و پایه انقلاب بلشویکی را ریخت .

ایران

دولت ایران و رژیم شاه از حداقل یک دهه قبل از سقوط خود از حمایت کامل دو ابرقدرت و قدرتهای بزرگ منطقه تا آخرین روزهای حکومتش برخوردار بود و متقابلاً انقلابیون ایران از هیچگونه حمایت بین المللی برخوردار نبودند .
برگرفته از کتاب مقایسه انقلابها نوشته منوچهر محمدی