نسل حاضر گرافیک ایران

نسل حاضر گرافیک ایران

طراحان حال حاضر گرافیک ایران در شرایط خاصی رشد یافته اند و آغاز کار حرفه ای شان در محدوده ی زمانی استثنایی ای بوده است.

این گروه اندوخته ها و دستاوردهای طراحان گذشته ی خود را به همراه دارد. طراحان قدیمی ای که از حدود شصت سال پیش گرافیک امروزی را در ایران بنا نهادند و تا پیش از انقلا‌ب 1979 پایه های مستحکمی را ساختند.آثار نسل پیش در بالا‌ترین سطوح جهانی مطرح بود و از آن جا که اغلب آن ها در رشته ی نقاشی تحصیل کرده بودند، گرایش به تصویرگری در آثارشان بسیار بارز می نمود، به گونه ای که مهم ترین جوایز و موفقیت های آن ها نیز در حیطه ی تصویرگری و انیمیشن به دست آمد.

دوسه سال پس از انقلا‌ب، جنگ عراق با ایران آغاز شد و هشت سال طول کشید. محدودیت های دوران جنگ، تحریم های اقتصادی، مسدود بودن مرزها و عدم ارتباط با دیگر کشورها به خصوص کشورهای اروپایی و امریکا، از ایران و فعالیت های فرهنگی آن چهره ای ناشناخته ساخته بود. تبلیغات رسانه های غربی نیز بر این ناشناختگی افزوده بود و هیچ کس تصویر و تصور درستی از درون ایران و اتفاقات آن نداشت. از این رو دستاوردهای طراحان پیشین مسکوت ماند و گسستی عمیق میان طراحی گرافیک در قبل و بعد از انقلا‌ب رخ داد.رونق گرافیک در طی هشت سال جنگ و ده سال پس از انقلا‌ب نیز بیشتر محدود به گرافیک انقلا‌بی و جنگ بود.نسل حاضر طراحان گرافیک ایران که به دو گروه سنی قابل تفکیک هستند  در چنین بحبوحه ای ظاهر شده‌اند.خصوصیات این نسل را از دو جنبه می توان بررسی کرد:

1) شرایط و محیط رشد و پیشرفت:

گروه اول  طراحان نسل حاضر‌(متولدین دهه‌ها‌ی شصت و هفتاد میلا‌دی) کسانی‌ هستند که‌ در کوران‌ انقلاب‌ دوران‌ نوجوانی‌ و یا کودکی‌ خود را گذرانده‌اند، در جنگ‌ بالغ‌ شده‌اند، اغلب دوران سربازی خود را در جنگ گذرانده اند و بسیاری از دوستان و نزدیکانشان را در جنگ از دست داده اند، فراز و نشیب‌های‌ فراوان‌ سیاسی‌ در ایران‌ را پشت‌ سر گذاشته‌اند و اکنون در میانسالی به سر  می‌برند. طبیعی است که چنین نسلی روحیات خاصی دارد.

گروه دوم که از نظر سنی بین پانزده تا بیست سال جوانتر هستند(متولدین دهه‌ها‌ی هشتاد و نود میلا‌دی)، پس از دوران انقلا‌ب اسلا‌می به دنیا آمده‌اند، در فضایی آرامتر و یک‌دست‌تر بزرگ‌شده‌اند، در نظام آموزشی پس از انقلا‌ب تحصیل کرده‌اند و از همه مهمتر در آغاز تحصیلا‌ت دانشگاهی و  ورود به کار حرفه‌ای شان کامپیوتر ابزاری همه‌گیر شده‌بود. طبیعی است که سرعت عصر دیجیتال و ارتباطات جهانی اینترنت  آنها را در فضایی متفاوت قرار داده‌است.

تجربه های فراوان، تنش های سیاسی و اجتماعی  و درگیری های ذهنی مستمر، از هر دو گروه نسلی جسور و مقاوم ساخته است که استقلا‌ل طلبی، به روز بودن، نگریستن به آینده و تلا‌ش برای بهتر شدن از خصوصیات بارز رفتاری آن است.

نسل‌ حاضر می‌خواهد بسیاری‌ از قواعد را تغییر دهد و گاه تخریب کند و در عین‌ حال‌ ستایش‌گر طراحان گرافیک‌ پیش‌ از خود است، آن ها را محترم‌ می‌شمارد و هرگز قصد فراموشی‌ و یا تخطئه‌ی‌ آن‌ها را نداشته‌ است.

این نسل شیفته‌ی‌ گذشته‌ و فرهنگ‌ و هنر چند هزار ساله‌ی‌ خود است و از آن بسیار بهره گرفته است، به همین دلا‌یل، با وجود تفاوت و گاه اختلا‌ف نظرهای عمده ی آن ها با طراحان گذشته، با اندکی تعمق و دقت می توان آثارشان را ادامه ی نسل قبل دانست.

2) خصوصیات آثار 

از فعالیت حرفه ای طراحان حاضر حداکثر بیست سال می گذرد و به خصوص در ده سال گذشته موفقیت های بسیاری در عرصه ی بین المللی کسب کرده اند.

از بارزترین خصوصیات این نسل استفاده از تایپ و روش تایپوگرافی است. پشتوانه ی بسیار قوی خوشنویسی در ایران به آن ها این امکان را داده است تا فضاهای نو و متفاوتی ارایه کنند و آن را از تایپوگرافی غربی متمایز سازند. رو نق تایپوگرافی در چند ساله ی اخیر سبب داغ ترین و مطرح ترین مباحث در طراحی گرافیک ایران شده است. اگر چه هنوز زود است تا در مورد نتایج تایپوگرافی ایرانی نظری قاطع داده شود، ولی به نظر می رسد که تجربه های فراوان فعلی با تکیه بر گنجینه ی خوشنویسی ایرانی و زیبایی شناسی آن می تواند به نتیجه ی مناسبی برسد.

نسل حاضرفعال ترین بخش طراحی گرافیک در ایران است و حضور آن ها در تمامی عرصه ها به وضوح دیده می شود. نسلی که اگرچه دیر آمده است اما نمی خواهد زود برود، گویی قصد دارد تا فراموش شدگی پانزده ساله ی طراحی گرافیک ایران توسط دنیا را جبران کند.

برگرفته از سایت استاد  ساعد مشکی. با عنوان  نسل حاضر گرافیک ایران