نیاکان ما هنرمندانه به ماه رمضان نگاه می کردند / هنر منقبت خوانی منسوخ شده است

هوشنگ جاوید در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با اشاره به این که موسیقی آوازی بخشی از آواز رمضان است، گفت: سحر خوانی، مرثیه خوانی، مولودی خوانی و آوازهای آیینی در کنار نقاره زنی موسیقی رمضان را تشکیل می دهند. در دوره سلجوقیان به بعد درباریان برای ماه رمضان سفارش موسیقی می دادند تا در این ماه در دربار و مجالس مختلف نواخته شود. 

وی افزود: متاسفانه نگاه درستی به موسیقی رمضان نشده است، در حالی که این موسیقی از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و از آن برای بیشتر زیبا نشان دادن این ماه استفاده می شده است. در گذشته رمضان را ماه شادی آفرینی می دانستند که علاوه بر موسیقی ، بازی های خاصی هم به خود اختصاص داده بود تا جایی که در گذشته و در ماه رمضان فریاد فروشندگان برای فروش کالا نیز تغییرمی کرد. 

جاوید با بیان این که نیاکان ما هنرمندانه به ماه رمضان نگاه می کردند، بیان داشت: ما در گذشته در ماه رمضان رسمی به نام "بسم الله خوانی" داشتیم که اکنون منسوخ شده است. برای این کار جوانان به همراه پیری به نام نوید دور هم جمع می شدند و با خواندن آوازهای خاصی اهمیت "بسم الله" برای شروع کار را آموزش می دادند. 

وی با اشاره به این که سحرخوانی در گذشته هنر بزرگی بود که در زمان خود رسانه نیز محسوب می شده است، گفت: در گذشته به دلیل نبود رادیو و تلویزیون افراد خوش صدایی را برای بیدار کردن افراد در سحرهای ماه رمضان انتخاب می کردند و در کنار آنان طبل زنانی به نام نقاره زن حضور داشتند تا با توجه به نوع ضرب آهنگ های طبل، فرصت و زمان باقی مانده تا اذان را اعلام کنند. 

جاوید بیان داشت: در دوران پهلوی آیین های مذهبی همچون سحر خوانی و مناجات خوانی رفته رفته حذف شد و بعد از آن هم با حضور چند مناجات خوان خوش صدا در رادیو، این رسم از بین رفت. در سال های اخیر دستگاه های فرهنگی برای پاسداشت موسیقی ایرانی برنامه ریزی نداشتند و در نتیجه موسیقی مذهبی به افول رسید.  

وی با اشاره به اینکه هنر منقبت خوانی در رمضان نیز در حال حاضر منسوخ شده است گفت: برای حفظ این هنر در سال 1383، 25 منقبت خوان را از سراسر کشور برای برنامه ای سه روزه در حوزه هنری جمع کردم و به دلیل استقبال مخاطبان این برنامه از سه روز به 10 روز تغییر کرد اما بعد از آن دیگر چنین اتفاقی نیفتاد. 

وی در پایان خاطر نشان کرد: امروز از آن 25 مناقب خوان فقط 10 نفر باقی مانده اند که لازم است برای حفظ این هنر که خون های زیادی به پای آن ریخته شده است، تلاش هایی صورت گیرد.