هر طنزی لذت بخش نیست/ طنز "آب نبات هل دار" سالم و تربیتی ست

========================
در سلسه نشست‌های دگر خند مطرح شد
هر طنزی لذت‌بخش نیست/ طنز "آب‌نبات هل‌دار" سالم و تربیتی ست

در نشست نقد و بررسی کتاب "آب نبات هل‌دار" احمد دهقان گفت: در این اثر ما با طنزی سالم و تربیتی مواجه هستیم که طنزبسیار خوبی است.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری آب نبات هل دار داستان طنز نوجوانی که روایت گر یک نسل از دوران زندگی خود است .احمد دهقان نویسنده "بچه‌های کارون"  که قصه گروه‌های جنگجوی نوجوانی است با تحسین از اینکه نویسنده توانسته داستان چند ساله ای را بنویسد، گفت: داستان آب نبات هل دار داستان چند ساله ای است که با توجه به سختی کار در این شکل از روایت نویسنده به خوبی توانسته این توالی را حفظ کند.  

بهرام صدقی درباره چرایی نوشتن این اثر گفت: چند موضوع بود که باعث شد موضوع داستان خودش را به من تحمیل کند اول اینکه دوست داشتم راجبه محیط زندگیم و جای که در آن بزرگ شدم بنویسم، همچنین موضوع آزاده ها و مجموعه فضای دهه شصت و اتفاقات و موقعیت های داستانی که در آن دهه رخ داد برایم جذاب بود.

آبنبات هل دار داستان بومی ست 

 نویسنده آب‌نبات هل‌دار به مشکلاتی که درزمان نگارش اثر با آن مواجه بود اشاره کرد و گفت: درست است که این داستان راجبه دفاع مقدس نیست اما با توجه به اینکه در این اثر قرار است با نگاهی طنز آمیز به آن دوران نگاه شود حساسیت ها در این حیطه بسیار زیاد است 

وی همچنین این داستان را داستان بومی دانست و گفت: درست است که همه شخصیت های این اثر غیر واقعی است اما سعی شده با نمایش برخی فضا های خطه خراسان شمالی و همچنین گویش محلی آن خطه به جغرافیای آن منطقه نزدیک باشم. 

در ادامه احمد دهقان به عنوان منتقد با روایی خواندن اثر گفت: قصه آب نبات هل دار داستان نوجوانی به نام محسن است که قصه خودش را روایت می کند در حالی که قصه در آن لحظه اتفاق نیفتاده و داستان به ده شصت تعلق دارد. دهقان با تاکید بر اینکه داستان آبنبات هل دار روایت ماجرای یک نسل و یک دوره است گفت: نویسنده توانسته زندگی آن نسل را به خوبی به تصویر بکشد.  

نویسنده رمان من قاتل پسرتان هستم با اشاره به اینکه یکی از مشکلاتی که ادبیات امروز با آن مواجه است قصه هایی ست  که صرفا در شهر تهران و درآپارتمان ها  اتفاق می افتد وی ادامه داد: این قصه در جایی دیگر اتفاق می افتد و زبان اثر ما را با زبان خراسانی و یا بجنوردی آشنا می کند وبه ذهن ما چیزهای جدیدی اضافه می کند.  

صدقی در پاسخ سئوال مطرح شده مبنی بر اینکه آیا این داستان را رمان می داند یا داستان بلند گفت: اصراری ندارم که عنوانی بر این اثر بگذارم. چیزی که برای من اهمیت دارد این است مخاطب با همین وضعیتی که اثر دارد کتاب را بپسندد. اما خیلی برایم شیرین تر است که این کار را رمان ببینم. مولف کتاب مغز نوشته های یک جنین با تاکید بر جریان داشتن طنز در تمام اثرش گفت: اصرار داشتم که طنز در تمام صفحات کتاب جریان داشته باشد. که جز در یک مورد سعی کردم این موضوع را رعایت کنم. صدقی همچنین نگه داشتن ریتم در اثرش را بسیار مهم دانست و اضافه کرد: احساس  می کردم اگر به جزئیات بیشتری از چهرها و شخصیت ها بپردازم از ریتم و طنز در اثر کاسته می شود به همین خاطر کمتر به فیزیک ظاهر، چهرها پرداخته ام اما این به این معنی نیست که هیچ توضیحی در مورد شخصیت ها نداده باشم. من سعی کردم ویژگی شخصیت ها را در کل اثر تقسییم کنم. 

آبنبات هل دار رمان نیست 

احمد دهقان نیز درباره اینکه این اثر یک داستان بلند است و نه رمان، اضافه کرد: تعدد و تحول شخصیت ها اثر را به رمان نزدیک می کند و از نظر من این اثر یک رمان نیست چرا که تعدد شخصیت در اثر وجود دارد اما با تحول شخصیت در قصه مواجه نیستیم. 

 دهقان همچنین با انتقاد از اینکه شخصیت های اثر شخصیت های تخت و یک رویه ای هستند و هیچ ظاهر مشخصی ندارند گفت: شخصیت اصلی داستان محسن است که آدم ها ی دیگر از دریچه نگاه او دیده می شوند. شخصیت ها متحول نمی شوند و تجربه ای به آنها اضافه نمی شود.و هیچ کدام از شخصیت ها را نمی توانیم ببینیم.البته نویسنده می تواند بگوید به عمد این کار را کرده اما این امر از استفاده به عمد خوب نیست.  

نویسنده در کار شخصیت ها دخالت دارد   

دهقان در ادامه برسی شخصیت پردازی اثر گفت: نویسنده بسیار در شخصیت ها تاثیر دارد و بسیار در کار آنها دخالت می کند. نویسنده سعی می کند از تمام تجربیاتش استفاده کند تا برای شخصیت داستانش طنز بسازد. در حالی که اگر شخصیت داستان خودش در جایی قرار می گرفت که به طور طبیعی در موقعیت طنز قرارمی گرفت بسیار باور پذیر تر بود. 

دوست داشتم نویسنده را خفه کنم  

در این نشست همچنین به برسی مولفه ها وشاخصه های طنز در این اثر پرداخته شد. در این زمینه دهقان گفت: طنزی که در داستان است بیشتر طنز کلامی است تا طنز موقعیت اما مقوله ای که در این اثر بدان توجه نشده ظریفیت های بخش هایی از اثر است که می توانست با گسترش در داستان موقعیت های طنز بسیار خوبی را شکل دهد که متاسفانه نویسنده با توجه به اینکه این موقعیت ها را ارائه داده اما در ادامه داستان آن را رها کرده است. دهقان در ادامه صحبت هایش گفت: وقتی کار را می خواندم جاهایی دوست داشتم نویسنده را خفه کنم آنجاهایی که نقطه های طلائی داستانش را رها می کند و به جاهای دیگر داستان می پردازد. دهقان همچنین  با تاکید بر اینکه در طنز آمیز کردن اثر نباید به هرچیزی چنگ زد گفت: در این اثر ما با طنزی سالم و تربیتی مواجه هستیم که بسیار طنز خوبی است و تنها در یک مورد این مسئله رعایت نشده که کاش بهتر دیده می شد. 

عنصر لذت باید در اثر رعایت شود 

صدیق همچین در مورد تکنیک های طنز استفاده شده در کتاب گفت: علتی که بسیاری از موقعیت های طنز آمیز را در اثر ادامه ندادم برای این بود که فکر می کردم برای مخاطب جذابیتی نخواهد داشت. سعی کردم در اثر از تکنیک هایی مثل شوخی با گویش محلی، تکرار، تکنیک های کلامی و ایجاد موقعیت های مختلف طنز در داستان استفاده کنم. صدیق درا دامه صحبت های خود با اشاره به اینکه یک اثر در وحله اول باید داستان باشد و بعد در درون مایه خود نگاه طنز داشته باشد، از ویژگی ها و شاخصه های یک داستان طنزگفت: اگر فقط در داستان به بخش طنز تمرکز کنیم و ساختار را فراموش کنیم مخاطب را از دست داده ایم و اگر از طنز تنها به عنوان یک ابزار استفاده شود که به داستان سنجاق شده است باز داستان طنز خوبی نخواهیم داشت.  

احمد دهقان در ادامه این بحث با طرح این سئوال که ما چرا رمان می خوانیم؟ گفت: عنصر اصلی که ما را به سمت قصه جذب می کند عنصر لذت است. در اثر طنز هم همین طور است اگر لذت نبریم اثر را ادامه نمی دهیم. نباید فکر کنیم چون یک کار طنز است کار لذت بخشی است. عنصر لذت باید در اثر رعایت شود و قصه باید لذت بخش باشد. ابتدا باید قصه لذت بخش باشد تا مخاطب را با خود همراه کند.