به گزارش واحد رسانه و جریانسازی حوزه هنری خراسان شمالی، کتاب «از چهارپایه تا صندلی» جدیدترین تولید حوزه هنری استان است که توسط انتشارات امیرکبیر منتشر و راهی بازار نشر کشور شده است.
این اثر که در زمره تولیدات دفتر آفرینشهای ادبی حوزه هنری خراسان شمالی قرار میگیرد، روایتی مستند و خودنوشت از تجربه زیسته مؤلف در مواجهه با بیماری کمبینایی و چالشهای آموزشی، اجتماعی و حرفهای ناشی از آن است. کتاب در قالب ادبیات روایی ـ مستند و با رویکردی تحلیلی به مفهوم «سرمایه اجتماعی» و «حمایت انسانی» در فرآیند رشد فردی میپردازد.
نسرین براتزاده قهرمانلو، از نویسندگان واحد آفرینشهای ادبی حوزه هنری استان و کارشناس ارشد مشاوره خانواده، در سال ۱۳۹۵ و همزمان با تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد، به دلیل تشدید عارضه کمبینایی و ناتوانی در رؤیت محتوای آموزشی روی تخته کلاس، با بحران عاطفی و فشار روانی مواجه میشود. بنا بر این گزارش، پیشنهاد یکی از اساتید دانشگاه مبنی بر نگارش روایتهای شخصی از زیست با این محدودیت جسمی، نقطه آغاز شکلگیری این پروژه مکتوب بوده است.
مؤلف با پذیرش این پیشنهاد، فرآیند مستندسازی تجربههای فردی خود را آغاز کرده و حاصل این نوشتارها در قالب کتاب «از چهارپایه تا صندلی» تدوین و ساماندهی شده است. این اثر نه صرفاً روایت موفقیت فردی، بلکه بازنمایی شبکهای از کنشهای انسانی و فراتر رفتن افراد از نقشهای رسمی و اداری در حمایت از یک فرد کمبینا است.
براتزاده درباره رویکرد محتوایی اثر تصریح میکند: این کتاب شرح موفقیتهای فردی او نیست، بلکه روایت انسانیت کسانی است که در مسیر رشد و استقلالش ایفای نقش کردهاند؛ افرادی که گاه در حکم چشمان او بودهاند و گاه عصا، زمانی قدمهایش شدهاند و زمانی قلمش.
از منظر ساختاری، کتاب در چهار فصل با چینش زمانی تدوین شده است: «دوران کودکی»، «دوران راهنمایی»، «دوران دبیرستان» و «دوران دانشگاه». این تقسیمبندی، امکان تحلیل تطبیقی تجربه زیسته مؤلف در بسترهای مختلف آموزشی و اجتماعی را فراهم میکند و سیر تحول فردی و مهارتی او را در مواجهه با محدودیت بینایی نشان میدهد.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
«میترا مسیر مدرسه تا خانه را پیاده رفت و آمد میکرد. او از آن روز به بعد ساعت آخر، دفترهای من را در کیفش میگذاشت و در هر شرایطی، فردای همان روز جزوات کاملشده را برایم پس میآورد. بارها اگر امتحان یا تکالیف زیاد داشتیم از او خواهش میکردم جزوات را روز دیگری کامل کند. او ظاهراً قبول میکرد، اما همیشه فردای همان روز، جزوات کاملشده را تحویل میداد و با خنده میگفت: "شاید فقط همین امروز هوا آفتابی باشد؛ به علاوه نوشتن جزوات باعث میشود، خوشخطتر بشوم."»
گفتنی است «از چهارپایه تا صندلی» با تمرکز بر تجربه زیسته افراد دارای معلولیت بینایی، میتواند بهعنوان منبعی الهامبخش در حوزه مطالعات اجتماعی معلولیت، ادبیات خودنوشت و همچنین ادبیات انگیزشی مورد توجه پژوهشگران و فعالان فرهنگی قرار گیرد.