آموزش کارگاهی فیلمنامه نویسی (7)/محمدمهدی خالقی

آموزش کارگاهی فیلمنامه نویسی (7)/محمدمهدی خالقی

یادداشت: هر نامی متضمن بار معنایی خاصی است که از آن شخصیت تداعی می‌شود. روش‌های معرفی نام شخصیتها در فیلمنامه متفاوت است...

نامگذاری شخصیت در فیلمنامه:

نامگذاری شخصیت :
فیلمنامه نویسان حرفه‌ای معمولاً در مورد هر جزئی از فیلمنامه حساب شده و با هدف عمل می‌کنند، نام شخصیتها هم از اجزاء فیلمنامه است. هر نامی متضمن بار معنایی خاصی است که از آن شخصیت تداعی می‌شود. روش‌های معرفی نام شخصیتها در فیلمنامه متفاوت است، بعضی‌ها نام شخصیت را در توضیح صحنه می‌آورند و بعد از آن در اولین دیالوگی که شخصیت دارد، نام را می‌آورند. برخی دیگر نام را در قالب دیالوگها به خواننده معرفی می‌کنند.

♦ فیلمنامه رنگ خدا:
9. روز- داخلی- راهرو ساختمان اداری مجتمع
مرد داخل راهرو مقابل در اطاق رئیس که باز است قرار می‌گیرد. داخل اطاق، رحمانی با مدیر مجتمع در حال صحبت است. رحمانی اوراقی را به مدیر نشان می‌دهد، هر دو با دقت به اوراق می‌نگرند، مدیر کمی آنها را نگاه می‌کند، مشوش است. به آرامی با انگشتش دو سه ضربه به در اطاق می‌زند. ابتدا مدیر و سپس رحمانی متوجه حضور او می‌شوند.

مرد :سلام
مدیر :سلام بفرمائید
قبل از آنکه مرد چیزی بگوید، رحمانی با خوشحالی شروع به صحبت می‌کند.
رحمانی :بَه آقای رمضانی دیر کردین. تشریف داشته باشین، الآن میام خدمتتون.
رحمانی دوباره مشغول اوراق روی میز می‌شود. مرد داخل اطاق می‌آید و در چند قدمی میز می‌ایستد و بدون توجه به مشغله مدیر و رحمانی، با تردید شروع به صحبت می‌کند.
پدر :ببخشید آقای رئیس، من نمی‌تونم محمد را با خودم ببرم.
رحمانی سریعاً عکس‌العمل نشان می‌دهد. به مرد نگاه می‌کند و با تعجب از او سؤال می‌کند.
رحمانی :اتفاقی افتاده؟
پدر(با تردید) :اتفاقی که نه، ولی من نمی‌تونم اونو پیش خودم نگه دارم.
اومدم ازتون خواهش کنم اونو پیش خودتون نگه دارید.
رحمانی :مجتمع تا سه ماه تعطیله، اینجا کسی نیست که اون بخواد پیشش بمونه، همه بچه‌ها رفتن.
پدر :می‌دونم ولی منم کسی رو ندارم که اونو نگه داره. چند سالی هم که مادرش فوت کرده، من به زحمت از اون نگهداری کردم.
مدیر(کمی عصبی) :این همه راه اومدی اینجا اینو بگی؟
پدر :حالا شما بزرگواری بکنید این بچه رو نگه دارید.
مدیر :پدر من مثل اینکه شما حرف حساب حالیتون نمی‌شه! ما، یه مرکز آموزشی هستیم نه سازمان بهزیستی. تازه اونجا هم بچه‌های بی‌سرپرست رو نگهداری می‌کنن، یا والدینی که صلاحیت نگهداری بچه‌شونو ندارن. حالا که این بچه الحمدا... هم خانواده داره، هم شما آدم شریف و زحمت‌کشی هستید. بفرمائید آقاجون، آقای رحمانی ایشون رو راهنمائی کنید.
زنگ تلفن به صدا درمی‌آید، اما قبل از اینکه مدیر اقدام به برداشتن گوشی کند پدر شروع به صحبت می‌کند.
پدر(با تردید) :یعنی هیچ راهی نداره؟
.
نکاتی در مورد شخصیت پردازی :
1- شخصیتها موجوداتی انسانی نیستند، انسانهای واقعی به سختی قابل درک و شناختند. ما شخصیتهای داستانی را از دوستانمان بهتر می‌شناسیم.
2- جای خلاقیت را برای بازیگر باز بگذارید، لازم نیست همة حرکات و حالات را بنویسید یا هر چیزی را بوسیله دیالوگ خلق کنید، با این کار حتی تماشاچی هم با لذت بیشتری فیلم را دنبال می‌کند و کارگردان هم با فراغ بال به کارش می‌پردازد.

♦ فیلمنامه من ترانه 15 سال دارم
91. کلاس دبیرستان دخترانه- روز- داخلی

در کلاس معلم درس می‌دهد، تمام حواس ترانه به او و درسش است که ناگهان چیز عجیبی را درون خود احساس می‌کند، یک حس تازه، شاید جنبش جنین است در دلش، نگران، مکث، دقت می‌کند، آرام دست به زیر مانتویش برده، شکمش را لمس می‌کند، حالا حس خوشایندی از لمس شکمش پیدا می‌کند، بی آنکه بفهمد برای چیست. چنانکه لبخند محسوسی چهره‌اش را می‌پوشاند. کتابچه‌ای را ورق می‌زند. به همان نقاشی‌ای می‌رسد که انگار از امیر بوده. همان که پرند دستش را خط زده بود. می‌خواهد نقاشی را کاملتر کند که ناگهان صدای زنگ مدرسه بلند می‌شود. ترانه به خود می‌آید، نگران از تعطیل شدن مدرسه.

صدر عاملی در مورد این صحنه می‌گوید: تمام نگرانی من از این صحنه بود، چون اگر خوب درنمی آمد دلیل نگه داشتن بچه بر‌ای تماشاگر مشخص نمی‌شد.

3- همه شخصتیهایی را که خلق می‌کنید دوست داشته باشید، با آنها ارتباط برقرار کنید، حتی منفی‌ترین شخصیتها .

4- خلق شخصیت باید از طریق مشاهدات دقیق باشد، بیشتر نویسندگان آرشیوی از شخصیتهای مختلف دارند. آدمهایی که در اطرافتان، در شهر، اداره، کوچه، خیابان، نماز جمعه و... می‌بینید همه قابلیت سینمایی شدن دارند.

تمرین9 :از یکی از دوستانتان بخواهید چند نام را که شما در موردشان هیچ شناختی ندارید،بگوید و شما در مورد آنها توضیح دهید وبا شخصیت اصلی مقایسه کنید