سینمای دینی از نگاه رهبر انقلاب

 

سینمای دینی از نگاه رهبر انقلاب

1ـ اخلاص
مقام معظم رهبری اخلاص را مهم‌ترین عامل برای ماندگاری و اثر بخشی هنر دانسته و می‌فرمایند: هنر بخشی از فاخرترین و ارزشمندترین مسائل است باید برای آن ارزش قائل شد و آن را برای خدا خرج کرد.

بر این اساس توجه افراطی به گیشه و امثال آن ضد هدف به حساب می‌اید.

2ـتوجه به معنای صحیح هنر دینی

برخی افراد دانسته و نادانسته هنر و سینمای دینی را مترادف با قشری نگری، تظاهر ریا کارانه و مباحث دینی و ارزشی را جدای از جریان اصلی فیلم دنبال می‌کنند. آنان تصور می‌کنند با قرار دادن صحنه‌ای کلیشه‌ای از نماز، مسجد، قرآن و... سینمای دینی محقق می‌شود. در حالی که حقیقت امر جز این است. رهبر فرزانه انقلاب در تبیین این امر می‌فرمایند: هنر دینی لزوما با واژگان دینی به وجود نمی‌آید. ای بسا هنری صددرصد دینی باشد اما از واژگان عرفی و غیر دینی در آن استفاده شده باشد. هنر دینی آن است که بتواند معارفی را که همه ادیان و بیش از همه دین مبین اسلام به نشر آن در بین انسان‌ها همت گماشته‌اند و جان‌های پاکی در راه نشر این حقایق نثار شده است نشر بدهد، جاودانه سازد و در ذهن‌ها ماندگار سازد. هنر دینی این معارف را منتشر کند، هنر دینی عدالت را در جامعه به صورت یک ارزش معرفی می‌کند ولو شما هیچ اسمی‌از دین و هیچ آیه‌ای از قرآن و هیچ حدیثی در باب عدالت در خلال هنرتان نیاورید.

و در بیان دیگر فرموده‌اند:

آن‌چیزی که در هنر دینی به شدت مورد توجه است، این است که این هنر در خدمت شهوت، خشونت، ابتذال و استحاله هویت انسانی و جامعه قرار نگیرد.

3ـ القاء معرفت عمیق دینی به دست اندرکاران سینما

رهبر اندیشمند انقلاب عوامل متعددی را در شکل گیری سینمای دینی و معنوی دخیل دانسته و می‌فرمایند:

ما اگر احساس می‌کنیم که به وسیله یک کارگردان یک معرفت عمیق صحیحی در یک فیلم منعکس نمی‌شود باید ببینیم چگونه می‌توانست به دل این کارگردان القاء شود تا او بتواند معرفت درونی خودش را منعکس کند و چرا نشده؟! (همه مسؤولند) نمی‌شود رفت سراغ کارگردان و یقه او را گرفت که شما چرا؟ بلکه یک مقدار وزارت ارشاد را یک مقدار سازمان تبلیغات را، یک مقدار حوزه علمیه را یک مقدار همه آن‌‌هایی که صاحبان اندیشه ارزشی هستند را مخاطب قرار داده و می‌گوییم شما برای برخورداری کشور از این هنر فاخر چه کرده‌اید؟!

4ـ تبیین جذاب و دلنشین حقیقت دینی

در نظام دینی سینما باید ابزاری برای انتقال هنرمندانه آموزه‌های الهی به مخاطبین باشد. به تعبیر رهبر معظم انقلاب؛ فیلم و سینما وسیله‌ای بلیغ و تبیین کننده‌ای رسا برای ارائه برترین‌‌های حقایق عالم یعنی حقیقت دین به شمار می‌رود و برای این منظور دست‌اندرکاران امور سینمایی باید بر توانائی‌های خود بیفزایند. فیلمنامه نویسان با بهره‌گیری از هنر نویسندگی، چهره‌ای درست از مفاهیم و ارزش‌ها را ارائه کنند. از سینماگران و کارگردانان فیلم انتظار می‌رود با کار خود مفاهیم مذهبی و ارزش‌های دینی را به گونه‌ای به تصویر بکشند که در نظر بیننده جذاب‌تر و دلنشین‌تر جلوه کند.

5ـ حراست و صیانت از ارزش‌های انقلابی
سینمای دینی از نگاه رهبر معظم انقلاب

یکی از مواردی که رهبر انقلاب بر آن تأکید داشته‌اند، تقویت ارزش‌های دینی ملی در آثار سینمایی و توجه اصحاب سینما به برجستگی‌ها و زیبایی‌های تلاش ملت بزرگ ایران در جریانات انقلاب اسلامی‌به ویژه حماسه دفاع مقدس است. رهبر انقلاب با اشاره به این‌که در این دوران حرف برای گفتن و سوژه برای به تصویر کشیدن بسیار زیاد است که باید این نکات برجسته استخراج و با زبان هنر برای نسل امروز روایت شود، متذکر گردیده‌اند: کدام معنا استوارتر و عمیق‌تر از احساس فداکاری، ایثار و گذشت یک جوان هیجده ـ نوزده ساله که از خانواده‌ای مرفه بلند می‌شود، می‌آید و در میدان جنگ آن‌چنان فداکاری می‌کند که انسان مبهوت می‌ماند؟!

6ـ ایجاد انگیزه و امید آفرینی

سیاه نمایی‌ها و زیر سؤال بردن ارزش‌ها و آرمان‌های ملت انقلابی ایران توسط برخی از فیلم‌ها آن‌چنان بود که رهبر معظم انقلاب به اصحاب سینما هشدار دادند که در این شرایط حساس، وظیفه خود را به درستی شناخته و از این موهبت الهی در راستای منافع و مصالح ملی استفاه نمایند. معظم له این تذکر را در قالب سؤالی مطرح کردند و طی آن عمق مطلب را منتقل کردند.

اصحاب سینما با تولیدات خود باید روح امید، شوق پیشرفت، انگیزه کار و تلاش، اعتماد به نفس، اعتقاد به ارزش‌های انقلابی و ملی را در جامعه ترویج کنند یا این‌که نسلی ناامید، پشیمان، متکی به بیگانه و تحقیر شده را پرورش دهند؟!

7ـ هدایت و حمایت دستگاه‌های فرهنگی

سکاندار تیزبین انقلاب اسلامی‌ایجاد تحول در سینمای کشور را تنها متوجه اصحاب سینما نمی‌دانند بلکه با اشاره به وظایف خطیر همه نهادها و دستگاه‌های فرهنگی از جمله وزارت ارشاد، سازمان تبلیغات، حوزه‌های علمیه و همه اندیشمندان وگلایه از آنان می‌فرمایند: باید دستگاه‌های مرتبط، زمینه انتقال مفاهیم خوب و متعالی را به کارگردانان سینما فراهم کنند و سپس از فیلم آنان انتظار انعکاس این مفاهیم را داشته باشند و متأسفانه در این مورد کم کاری شده است.!

8ـ اهتمام به ارزش‌های ملی
متأسفانه برخی از سینماگران نه تنها به ارزش‌های اعتقادی مردم پشت کرده‌اند که حتی سرمایه‌های ملی آنان را نیز نادیده گرفته و یا تحریف‌ می‌کنند.

لذا مقام عظمای ولایت توجه اهالی سینما را به زنده نگه داشتن ارزش‌های ملی البته به معنای صحیح آن جلب کرده و می‌فرمایند:

وقتی می‌گویم ارزش ملی، نباید فورا ذهن به
” هنر دینی باید مجسم کننده و ارائه کننده آرمان‌های دینی اسلام که البته برترین‌ آرمان‌های ادیان الهی است باشد. “
سمت چهارشنبه سوری برود. ارزش ملی یعنی احساس استقلال یک ملت، استقلال فرهنگی، این‌که یک ملت به فرهنگ خودش تکیه کند؛ این را تقویت کنید.

9ـ پیوند هنر و اخلاق

هنر و اخلاق ممزوج یکدیگر هستند. اگر یک هنرمند به مرحله بالاتری از فکر، اندیشه و درک عقلانی برسد جوهره کارهای هنری او کیفیت و ارتقای بیشتری خواهد داشت. نمی‌توان در وادی هنر با انگیزه‌های سطحی و ناسالم حرکت کرد و موفق بود؟

10ـ توجه به مظلومان

یکی از رسالت‌های خطیر سینما توجه به مظلومان و فریادرسی از آنان است. سینمای دینی باید ندای مظلومیت مظلومان را با زبانی رسا و بدون توجه به جوسازی‌ها رسانه‌ای استکبار جهانی به گوش عالم برساند. چنانچه رهبر عظیم الشأن انقلاب نیز چنین توصیه‌ای داشته و با بیان این‌که بعد از جنگ جهانی دوم یهودیان در سراسر دنیا برای مظلوم نمایی، صدها و بلکه هزاران فیلم تولید کرده‌اند از این‌که در حق ملت مظلوم فلسطین نشده و حق آنان مورد غفلت واقع شده، اظهار تأسف نمودند.

11ـ هوشیاری در برابر دشمن

دشمن به خوبی از تأثیرات فیلم و سینما در جوامع آگاه است. به همین جهت سرمایه‌گذاری هنگفتی در این زمینه به عمل آورده تا با استفاده از امکانات عظیم رسانه‌ای، دنیا را به تسخیر خود درآورد. دشمن در واقع به تعبیر رهبر معظم انقلاب از هنر به خصوص فیلم سوء استفاده نمود. و از آن به عنوان ابزاری برای کوبیدن حقایق و فضائل معنوی و سوق دادن به مادیگری و عیش و عشرت مادی بهره‌ها می‌برد.

راه‌اندازی جشنواره‌های هدفمند و کاملا حساب شده برای رسوخ در ایده‌ها و افکار کارگردانان و تهیه کنندگان و سرگرم‌کردن آنان با جوایز بین‌المللی و نهایتا استحاله فکری آنان از جمله ترفندهای شیطانی دشمن می‌باشد که متأسفانه در کشور ما نیز جای پای زیادی برای خود ایجاد کرده است. از نگاه رهبر ژرف اندیش و حکیم انقلاب نیات پلیدی در ورای این جشنواره‌ها وجود دارد و شرکت فیلم‌سازان ایرانی در آن به صلاح نیست. لذا معظم له اکیدا توصیه کرده‌اند که با این مسأله با دقت و عمق بیشتری برخوردار شود و نمایندگان کشورمان در جشنواره‌هایی که با مصالح کشور منافات دارد حضور پیدا نکنند.

12ـ نقد شجاعانه و عالمانه سینمای بی‌هویت غربی‌ها

امروز ایران اسلامی با اقتدار کامل می‌تواند فعالانه وارد عرصه هنری و سینمایی دنیا شده و چهره واقعی و نیات پلید گردانندگان سینمای جهان به خصوص هالیوود را برای مردم دنیا افشا کند. اما متأسفانه نه تنها چنین نمی‌شود که انفعال و تأثیر پذیری از سینمای غرب در بدنه سینمای کشورمان به خوبی مشهود است. لذا مقام معظم رهبری به کارگردانان و تهیه کنندگان سینما تذکر می‌دهند که «امروز سینمای هالیوود در خدمت اشاعه فحشا، اشاعه پوچی، اشاعه بی‌هویتی انسان، در خدمت خشونت، در خدمت مشغول کردن بدنه ملت‌ها به یکدیگر است... . »

13ـ پرهیز از گیشه‌گرایی

یکی از گرفتاری‌های‌ سینمای ایران که ریشه در عوامل متعددی دارد مبتلا شدن به آفت گیشه‌گرایی است. در این نگاه چون اصل بر درآمد بیشتر و تماشاچی زیادتر است، کیفیت، آرمان‌گرایی و تعهد رنگ باخته و به جای آن سوژه‌های مشتری پسند قرار می‌گیرد ولو آن سوژه‌ها با اخلاقیات و فرهنگ اسلامی‌ایرانی سازگار نباشد.

حضرت آیت‌‌ا... خامنه‌ای (مدظله‌العالی) در بیان ضمن انتقاد از مسائل اقتصادی که منجر به پیدایش این رویه می‌شود متذکر شده‌اند: اصحاب سینما نباید به سمت گیشه‌گرایی بروند، چرا که گرایش به مسائل جنسی و شهوانی و امثال این‌ها یک مقدار عاملش همین است. می‌خواهند فیلم جاذبه پیدا کند، لذا یک مشت افراد به خصوص را جمع می‌کنند و... به ذهن و دل جوان چیزی می‌دهند که او را به سمت گناه و فساد می‌لغزاند.

14ـ استفاده از نیروهای انقلابی

تجربه سال‌های پرافتخار پس از انقلاب نشان داد هر کجا پای نیروهای اصیل انقلابی و جوانان مخلص و معتقد به میان آمده، مشکلات و نارسایی‌ها رخت بربسته است. در عرصه سینما نیز چنین زمینه‌ای وجود دارد لکن به ندرت فرصت برای حضور نسل پرشور و پر تلاش انقلابی و متعهد در این عرصه مهیا شده است. فلذا مقام معظم رهبری با درایت و تیزبینی همیشگی اصرار دارند که: در مقوله‌های هنری من‌جمله فیلم و سینما اگر پای بچه‌های انقلاب به میدان کشیده شود دارای روح می‌شود.

15ـ دوری از سینمای وحشت

سینمای وحشت امروز جایگاه خاصی پیدا کرده و در سایه تبلیغات حجیم و فراگیر ‌هالیوود در متن برنامه‌های سینما قرار گرفته و ابزاری برای درآمدهای نجومی‌سینماگران غربی شده است. در این فرصت مجالی برای بحث پیرامون تأثیرات منفی القاء وحشت و اضطراب در روح و جان انسان‌ها نیست. همین قدر باید اشاره کرد که ترویج فرهنگ وحشت و اضطراب با شئون اخلاقی وفطرت انسانی ناسازگار است. رهبر انقلاب نیز کارگردانان و برنامه‌سازان سینما را از پرداختن به این قبیل سوژه‌ها منع کرده و می‌فرمایند: فیلم‌ها را از حوادث آشفته کننده و برانگیزاننده ذهن و حالت سوهان روح خالی کنید.

16ـ تقدیر و حمایت جدی از فعالیت‌های ارزشی

سینمای ایران فراز و نشیب‌های زیادی داشته و البته در کنار کارنامه نه چندان درخشان خود آثار مثبتی نیز بر جای گذاشته است. اخلاق اسلامی‌ایجاب می‌کند به منظور تشویق برنامه‌سازان مثبت وترویج خوبی‌ها و زیبایی‌ها به نکات مثبت توجه جدی شده و این قبیل فیلم‌ها برجسته‌سازی شوند.

رهبر هنرمند انقلاب در این زمینه نیز پیشگام هستند. ایشان ضمن تقدیر برخی از آثار به نمایش درآمده، تشکر و سپاس خود را ابراز نموده و از آنان درخواست کرده‌اند آثار ارزشمند بیشتری ارائه کنند. و جامعه را از این آثار سیراب نمایند.

معظم‌له فرموده‌اند: نسبت به همه کسانی که در زمینه هنر تلاش صادقانه، مؤمنانه و خالصانه دارند و اهداف بلند را دنبال می‌کنند ابراز ارادت و اخلاص می‌کنم.

منبع : تبیان