مراحل تنظیم وارائه یک پژوهش پیمایشی در علوم انسانی و رفتاری:

 

مراحل تنظیم وارائه یک پژوهش پیمایشی در علوم انسانی و رفتاری:

مقدمه

فصل یک:
کلیات پژوهش: شامل:1- بیان مسئله2-هدف پژوهش3- اهمیت موضوع وضرورت پژوهش4-  مشکلات اجرایی و محدودیت های پژوهش

فصل دوم:
ادبیات پژوهش: 1- تاریخچه موضوع در جهان2- تاریخچه موضوع در منطقه3-انواع وابعاد موضوع4- پیشینه پژوهش در جهان5- پیشینه پژوهش در منطقه،سرزمین یاووو6- ارائه مبانی نظری و تئوریک موجود و بیان مهم ترین آنها 7- مشخص ساختن رویکرد و تحدید چارچوب تئوریک

فصل سوم:
 روش شناسی:  مقدمه 1- ویژگی های جغرافیایی- انسانی منطقه مورد تحقیق2- جامعه آماری3- حجم نمونه4- روش نمونه گیری5- مفروضات6- تعیین متغییرها7- معرف گیری8- مفاهیم وواژه های عمومی 9- مفاهیم وواژه های عملیاتی10- روش تنسیق اطلاعات11- روش جمع آوری اطلاعات

فصل چهارم:
 ارائه داده های پژوهش و تجزیه تحلیل آنها : ارائه مستندات، مباحث تفصیلی،جداول و  نمودارهای مرتبط وتحلیل درصدهای جداول  سطری وستونی، تلفیق رویکرهای نظری متناسب با اخرین اطلاعات حاصله،ارائه جداول آماری وریاضی جهت تست فنی فرضیه ( در صورت امکان)

فصل پنجم:
یافته های اساسی پژوهش: 1- بیان اثبات یا رد مفروضات 2- پیشنهادات کاربردی3- خلاصه پژوهش

ضمائم: منابع لاتین،منابع فارسی،( به ترتیب کتب،مجلات،روزنامه ، سایت ، سایر)  نمونه پرسشنامه پرشده، تصاویر، نقشه ها، فرم های کدگذاری، اسناد تکمیلی،  جداول  اعتباری آماری ووو
 
اجزای طرح تحقیق: طرح تحقیق عبارت از گزارش جامعی از برنامه ی پژوهشی محقق و توصیف منظم و منطقی آن می باشد. نحوه ی نگارش  طرح تحقیق منعکس کننده ی هویت علمی پژوهش و به نوعی سند دانش و اعتبار علمی پژوهشگر است. دانشجو یا محقق ، نیازمند تثبیت فضای مفهومی تحقیق خویش به گونه ای است که امکان تعابیر گوناگون از آنرا از میان برده و با شرح روان و دقیق برنامه ی پژوهشی خود، بررسی اش را به سادگی امکان پذیر نماید. در صورتی که این بخش به دقت طراحی نشود، از قابلیت موفقیت پژوهش به میزان زیادی کاسته می شود.

مراحل آماده سازی  طرح تحقیق:
نگارش  طرح تحقیق یک رساله ی علمی، مرحله ی نهایی از فرایند مطالعاتی وسیع تری است که در پیوند متقابلی با یکدیگر قرار داشته و قابل تفکیک از یکدیگر نمی باشند. مراحل فوق عبارتند از:

1. مرحله ی موضوع یابی.
2. مرحله ی پرورش محتوایی پرسش پژوهش.
3. مرحله ی عملیاتی کردن پرسش پژوهش در قالب نگارش  طرح تحقیق.

موضوع یابی خود یک پژوهش است و نمی توان آنرا با انتخاب عناوین کلی پیشنهادی ( که برغم راهگشایی مبهم می باشند. ) به کناری نهاد. تا پیش از ارزیابی توانایی ها ی خود و نیز بررسی قابلیت های مطالعاتی موضوعات فراروی خویش، از انتخاب آنها خودداری نمایید. صرف پیدایش احساسی مثبت در قبال یک مساله، لزوما به معنای مناسب بودن آن برای پژوهش نمی باشد هیچگاه اولین پیشنهاد موضوع را به منزله ی آخرین پیشنهاد تلقی ننمایید. هیچگاه بدون شناخت کامل توانایی های خویش، مبادرت به انتخاب موضوع پژوهش نکنید . مرحله ی موضوع یابی زمانی به پایان می رسد که موضوع انتخاب شده به یک « پرسش » تبدیل گردد. تا زمانی که نتوانید موضوع انتخابی خود را به شکل پرسش بیان نمایید، فاقد مساله ای برای پژوهش خواهید بود. یکی از اشتباهات رایج ناشی از غفلت از این نکته ی مهم است  که عنوان پژوهش از پرسش ساخته می شود و نه آنکه اول عنوان پژوهش را ساخته و سپس به  طرح پرسش خود بپردازیم.
 
 1- تعیین موضوع وتحدید آن:2- اهمیت موضوع3- بررسی سابقه تاریخی موضوع4- اهداف تحقیق5- فرضیه ها6- تعیین متغییرهای اساسی 7- روش ها وتکنیک های جمع آوری اطلاعات وتجزیه وتحلیلی8- فهرست منابع

ویژگی های یک مقاله علمی جهت انتشار در مجلات علمی و معتبر :
توصیه جدّی می‌شود که معیارهای زیر در هر مقاله علمی - پژوهشی مورد رعایت قرارگیرند. رعایت این معیارها باعث انسجام و استحکام مقاله شده و امکان پذیرش آن را در یک مجله علمی - پژوهشی افزایش می‌دهد.الف- مرتبط بودن مطالب و کامل بودن• تمام موضوعات مطرح شده‌اند.• استدلال‌ها و بحث‌ها در کلیت متن مرتبط هستند.• منابع و مراجع ادبیات تحقیق آورده شده‌اند.• منطق و پیوستگی بین استدلال‌ها رعایت شده است.ب- برخورداری از یک سازمان منسجم:• مقاله از یک ساختار شفاف مفهومی برخوردار است.• عنوان‌ها و زیر‌عنوان‌های مناسب، صحیح و مرتبطی به کار برده شده‌اند.• نظام ارجاع دهی با ثبات و مناسب است.پ- برخورداری از یک محوریّت تحقیقی در کلّیت و ترکیب مقاله:• تفکر خلاق، ترکیب و استدلال ظهور و بروز دارد.• دقت فکری در باره عنوان اصلی دیده می‌شود.• مفاهیم مرتبط به نحو مناسبی تحقیق شده‌اند.• استدلال‌ها و اثبات‌ها به وسیله مدارک و مستندات یا ارجاعات پشتیبانی شده‌اند.• شواهد کافی برای فهم موضوع وجود دارد.• ادبیات تحقیق مورد نقد و تحلیل قرار گرفته‌اند.• ارتباط لازم بین ادبیات تحقیق و موضوع مورد تحقیق مقاله ارائه شده است. ساختار عمومی مقاله : یک مقاله تحقیقی به طور کلی می‌تواند در برگیرنده ساختاری شابه ساختار زیر باشد.1) عنوان مقاله:• پرهیز از عنوان‌های کلی و روزنامه‌ای؛• استفاده از صفت و موصوف‌های لازم برای گویاتر نمودن عنوان؛• دارا بودن جذّابیت برای جذب مخاطب؛• فشرده وختصر و یادآوردنی؛• پرهیز از اصطلاحات نامأنوس و اختصار• توجه به این نکته که عنوان یک برچسب است نه جمله.2) نام نویسنده/نویسندگان:• مشخص کردن نام و رابطه عضویتی نویسنده یا نویسندگان.3) چکیده:• دربرگیرنده (معرفی کلی و گویای تحقیق / بیان هدف و قلمرو تحقیق، اهمیت کلّی تحقیق ، مروری فشرده بر ساختار مقاله، اشاره کلّی به نوآوری‌ها و دستاوردهای مقاله)؛• پرهیز جدی از آوردن مراجع، فرمول و علامت‌های ویژه؛• رعایت کوتاهی و فشرده بودن ( در حد یک بند و سقف 200 تا 250 کلمه)؛• توجه به این نکته که تعداد افرادی که چکیده را می‌خوانند بسیار بیشتر از کسانی است که مقاله را می‌خوانند.4) کلید واژه‌ها:• تا سقف پنج کلمه و یا اصطلاح5) مقدمه:• تعریف مسئله و قلمرو تحقیق؛• طرح اهمیت تحقیق؛• طرح سوابق تاریخی موضوع؛• طرح طبقه‌بندی‌ها و شاخه‌های مرتبط با موضوع؛• ارائه تعاریف اصطلاخات اصلی و علائم و اختصارات؛• مروری کلی بر بقیه مقاله.• این بخش می‌تواند با بخش بعدی ترکیب شود.6) بررسی ادبیات موضوع/ سابقه تحقیق:• طرح سابقه بر اساس یک نظم زمانی/ دیدگاهی/مکتب فکری یا هر طبقه‌بندی دیگر؛

• طرح ارتباط ادبیات مورد بررسی با موضوع تحقیق؛• بیان نقاط قوّت، ضعف و محدودیت‌های ادبیات موضوع؛• صرف نظر از طرح مطالب شخصی و تعصب آمیز؛• طرح یافته‌های موافق و مخالف در ادبیات؛• ارائه روند و سیر تحقیق و طرح جهت‌گیری آن؛• نقد و بررسی تئوری‌های طرح شده؛

• مشخص کردن محدوده زمانی مورد بررسی؛• برقراری ارتباط بین ادبیات موضوع با موضوع مورد تحقیق.7) بدنه اصلی مقاله:• متشکل از یک تا چند بخش و در برگیرنده اصل تحقیق و مطالعه نظیر روش و متدولوژی، فرضیات، مدل ریاضی.8) نتایج ارائه خروجی‌های آزمایش‌ها، مدل‌ها یا محاسبات.

9) بحث در باره نتایج:• استخراج اصول،روابط و ارائه تعمیم‌های ممکن؛• ارائه تحلیل مدل یا تئوری؛• ارائه ارتباط بین نتایج و تحلیل‌ها.• جمع بندی و نتیجه‌گیری طرح نتایج مهم و پیامدهای آنها؛• بیان استثناء ها و محدودیت‌ها؛• طرح افق‌های تحقیقاتی برای ادامه و توسعه تحقیق.10) سپاسگزاری (در صورت نیاز):• قدردانی از مؤسسات و یا اشخاصی که در به ثمر رسیدن تحقیق و یا بهتر انجام شدن فعالیت‌های مربوط به مقاله تأثیرگذار بوده‌اند.11) منابع:• ارائه فهرست مرتب شده منابع.

12) پیوست‌ها (در صورت نیاز):• ارائه مطالب ضروری برای فهم و پشتیبانی از مطالب اصلی مقاله.

موارد ویرایشی : • رعایت ملاحظات دستوری در جملات و سعی در نوشتن جملات کوتاه و گویا؛
• شماره گذاری عنوان بخش‌ها و زیربخش‌ها؛• شماره گذاری روابط و فرمول‌ها؛

• ارائه شرح مفید و گویا در بالای جداول و پائین شکل‌ها؛• شماره گذاری جداول و شکل‌ها به طور جداگانه؛• ارجاع دهی به هر جدول و یا هر شکل در متن از طریق شماره مربوطه؛• رعایت دندانه‌گذاری مناسب به منظور تفکیک بهتر و خواناتر نمودن نوشتار؛• پرهیز از شکسته‌شدن کلمات در دو خط متوالی (نظیر "می" در آخر خط و "شود" در ابتدای خط بعدی)؛• پرهیز از کپی‌کردن تصاویر ناخوانای مراجع و منابع، سعی در بازطراحی آنها با ذکر دقیق مأخذ در ذیل آنها. • سعی جدی در ثبات رویه‌های اتخاذ شده در نوشتار مقاله (مانند اندازه حروف، ضخامت خطوط در جداول و شکل‌ها، نوع خطوط لاتین در کلمات لاتین, فاصله شماره‌ها با متن یا روابط)؛

• الگوبرداری از ساختار آخرین مقالات منتشر شده در نشریه یا ژورنال هدف (نشریه‌ای که قصد دارید مقاله خودرا برای انتشار ارسال دارید)؛ارائه مقاله کامل شده به اشخاص مطّلع و مرتبط با موضوع مقاله و دریافت نظرات آنان و انجام عمل بالعکس در مورد آنان؛• واگذاری تهیه مقالات مروری به محققان با تجربه و نویسندگانی که در زمینه مورد بررسی صاحب نظر بوده و لااقل چند مقاله در این رابطه منتشر نموده‌اند؛• اطمینان از دسترسی به مقالات مرجع مربوط به موضوع مقاله به ویژه مقالات جدید؛• رعایت امانت، صداقت و اخلاق از اصول مهم هر فعالیت علمی و تحقیقی است. مراعات نمودن این اصول از ضرورت بسیار بالائی برخوردار است.

چگونگی و مراحل نقادی کتب درسی:
به طور معمول نقادی یک کتاب درسی را می توان از سه جهت مورد بررسی قرارداد یا به عبارت دیگر نقد کتب درسی در سه بخش عمده قرار می گیرند که عبارتند از:

1-    سازماندهی وساختار کتاب درسی 2- نقادی نسبت به ارزشیابی وارزیابی عملکرد کتاب درسی
2-    نقادی نسبت به حیطه های شناحتی ، نگرشی، مهارتی

 بخش یک :
کیفیت صفحه آرایی، چاپ وحرفچینی،وجود غلط های املایی، میزان استفاده از مصادیق ومثال های مرتبط، جذابیت وتناسب جلد، رعایت سیر منطقی وپیوستگی کتاب،رعایت ارتباط عمودی  کتب، انطباق محتوا ی کتاب با اهداف آن، اعتبار علمی کتاب، استفاده صحیح از منابع، انطباق کتاب با نیازها، تناسب حجم محتوای کتاب با زمان در نظر گرفته شده، ضرورت یا عدم ضرورت وجودتصاویر

بخش دوم:
امکان طرح سوال  با حیطه ها وسطوح مختلف،تناسب فعالیتها با توانایی ها،ضرورت درج کادرهای اضافی، تناسب مفاهیم با توان ذهنی دانش آموز،امکان تدریس مشارکتی، تناسب با شرایط سنی واجتماعی وعلمی دانش آموز، ضرورت وجود سوالات با سطوح بالای یادگیری در پایان فصول

بخش سوم :
هویت  دینی- اجتماعی را تقویت میکند؟ رشد اجتماعی و...؟ کاربرد مفاهیم در محیط اجتماعی و.. پرداختن به مسایل روزو... منجر به تغییر نگرش ودیدگاه می شود؟ نهادمندی می کند؟ فرصت تجزیه وتحلیل؟ واقع بینانه؟ مفاهیم واضح؟اهمیت موضوع را دریافته؟روحیه پژوهش؟ ....