تیمور غلامی: ساختار و مضامین با انقلاب اسلامی دگرگون شد

*چه تعریفی از هنر انقلاب اسلامی دارید؟

هنر انقلاب هنری است که بتواند تحول و دگرگونی سازنده ای در دیگران ایجاد کند و دیگران را به خودشان بشناساند. تا افراد موقعیتی را که در دنیا دارند بشناسند و سهمی در پیشبرد این فرهنگ داشته و در واقع در فرهنگ آفرینی فعال باشند نه این که منفعل باشند. اسلامی بودن این مقوله نیز از انسانی بودن جدا نیست زیرا اسلام برای این آمده است تا انسان را به تعالی برساند و  یک هنرمند نیز تلاش می کند تا انسان را به جایگاهی شایسته آنهاست برساند.

* به نظر شما انقلاب اسلامی، انقلابی را در هنر ایجادکرده است؟

تا حدود زیادی ساختار و مضامین در انقلاب اسلامی دگرگون شد. انقلاب اسلامی توانست  هم مضمون جدید بیافریند و مفاهیم مترقی را به انسان ها عرضه کند. در این که توانستیم این مضامین و مفاهیم  غنی را از انقلاب بگیریم شکی وجود ندارد اما ساخت آن به هنرمند و نویسنده برمی گردد و هنوز جای کار دارد. به اعتقاد من در ساختار هنوز جای کار وجود دارد و  باید ساختار را با توجه به مفاهیم، عمیق و گسترده کنیم، در حالی که هنوز به این ساختار و روش ها دست پیدا نکردیم.

دنیای امروز دنیای تغییر و تحول است و ما نتوانستیم خود را با این تغییر و تحولات هماهنگ کنیم. دنیای امروز دنیایی است که به آگاهی های عمیق نیاز دارد و ما باید شناخت زیادی از اجتماع،فرهنگ، سنت ها و آیین ها داشته باشیم در حالی که از آن ها عقب ماندیم. انسان معاصر به یک معرفت وجودی نیاز دارد در حالی که  هنوز نتوانستیم در فرهنگ خود به طور کامل  به این مهم دست یابیم و برای همین است آن تعالی که اسلام و انقلاب اسلامی در اختیار ما گذاشت، عرضه نکردیم تا بتوانیم فرهنگ آفرین باشیم نه این که  بخواهیمدر فرهنگ های دیگر استحاله شویم و باز آفرین و بازگو گننده امیال ، خواسته ها و اشکالی  باشیم که از دیگر فرهنگ ها گرفته ایم.

* به عنوان یک نویسنده، داستان نویسان تا چه اندازه توانسته اند در راستای هنر انقلاب اسلامی گام بردارند و برای حرکت در این سمت چه باید کرد؟

داستان امروز بازگوکننده فرهنگ و هویت انسان امروزی است و نسبت به دیگر جهان های ادبی و هنری تغییر و تحولاتش بسیار سریع انجام می شود. انتظارات اجتماع از این حوزه بسیار بالاست و ما چندان نتوانستیم این انتظارات را برآورده  و خود را با تغییر و تحولات نوین هماهنگ کنیم.

 به تلاش بیشتری از جهت ارتقا قالب و ساختار و هم  از جهت مفاهیم متنوع نیازمندیم. بسیار سخت است که در تعاملی که با جهان امروز به ویژه در حیطه داستان داریم بتوانیم نقش خود را حفظ کنیم و در  مکاتب و سبک های جدید گم نشویم. به خصوص این  که ما حامل یک فرهنگ نویی برای جهانیان هستیم که مختص ماست. کار به همین لحاظ سخت می شود که ما بتوانیم حافظ دستاوردهای خود باشیم و  با زبان  و تفکرات خودمان  حرف بزنیم و آن چه را که مثبت و سازنده است بگیریم و بومی سازی کنیم. فکر می کنم با وجود تلاش های خوبی که در حوزه داستان انقلاب اسلامی صورت گرفته هنوز انتظارات برآورده نشده است.  

دیر شناخته شدن و جدی نگرفتن یکدیگر از آسیب هایی است که به حوزه داستان نویسی وارد شده است. خراسان شمالی در حوزه داستان نویسی هم بسیار مظلوم واقع شده و کاری انجام نگرفته است تا بخواهیم بحثی روی آن داشته باشیم. اگر به جایگاهی در این حوزه دست یافتیم همت و تلاش خود نویسندگان بوده است وگرنه هیچ حمایتی از این قشر در استان انجام نشده است. بنابراین در چنین جایگاهی شناساندن افراد و پیشرفت بسیار سخت و دشوار است.

* نقش حوزه هنری استان را در رشد و ارتقا این هنری چگونه ارزیابی می کنید؟ 

هر چند حوزه هنری گام های اساسی تری را در حوزه ادبیات برداشته است و شاهد برپایی کارگاه های داستان هستیم اما با امکانات محدودی که در اختیار دارد نمی تواند پاسخگوی انتظارات ما باشد. به نظر می رسد بنیاد حفظ آثار بسیج هنرمندان و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی می توانند از طریق همکاری با حوزه هنری، زمینه را برای رشد و تعالی این بخش فراهم کنند. با این وجود تلاش های حوزه هنری قابل تقدیر است.