زندگی نامه دکتر سید حسن حسینی

وی به زبان عربی مسلط و با زبان های ترکی و انگلیسی آشنا بود. از سال 1352 شروع به نوشتن و سرودن شعر کرد و آثار خود را در مجله فردوسی آن زمان منتشر ساخت.

در سال 1358، حوزه اندیشه و هنر اسلامی را به همراه استاد محمدرضا حکیمی و آقای رخ صفت و نیز آقای تهرانی و آیت الله کاشانی راه ا ندازی کردند. در بخش ادبیات و شعر، دکتر سید حسن حسینی و آقای قیصر امین پور فعالیت می کردند.

در زمان جنگ، به تبلیغات جنگ و ابلاغ پیام ها در رادیو ارتش مشغول بود. تا سال های 62 63 (یکی دو سال بعد از آزادی خرمشهر) در رادیو ارتش کار می کرد، اما وقتی دید جنگ تمام نمی شود به حوزه هنری بازگشت.

استاد از سال 1367، در دانشگاه الزهرا، به تدریس ادبیات فارسی و ادبیات عرب پرداخت. ایشان مدتی نیز به تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی (واحدهای مختلف) مشغول بود، ولی گویا مسند استادی به مذاق ایشان خوش نیامد. از این رو داوطلبانه تدریس را کنار گذشت و از سال 1378 در واحد ویرایش رادیو شروع به فعالیت کرد. در چهارمین همایش چهره های ماندگار نیز، در سال 1383 از ایشان تجلیل شد.

دکتر حسینی در سال های آخر عمر خویش، مشغول کار پژوهشی بر روی سبک شناسی قرآن و زبان شناسی حافظ بود.

سرانجام در نهمین روز از فروردین سال 1383، بدرود حیات گفت. روحش شاد.

سید حسن حسینی در نگاه رهبر انقلاب

مقام معظم رهبری همواره به این شاعر فرزانه نظر لطف داشت و در دیدار با اعضای مجمع نویسندگان مسلمان، قلم این شاعر عزیز را ستود. سخنان ایشان، نشان دهنده ذوق و قدرت ادبی این شاعر دل سوخته انقلاب است:

حدود شش، هفت سال پیش از این، در جنگ سوره، نقد خوبی از آقای حسن حسینی دیدم که درباره شاعر عرب، نزار قبانی نوشته شده بود. بعدازظهری بود که می خواستم بخوابم؛ این نقد را که مطالعه می کردم، اصلاً خواب را از سر من برد! خدا می داند که من گریه کردم. گفتم واقعاً ببین انقلاب چه کرده است. جوانی آمده، در عالم نقد وارد شده و این قدر خوب و قشنگ و شجاعانه حرف زده است. شماها بحمدالله چنین قدرت هایی دارید و چنین امکاناتی در شما هست. قلم شما خوب است. ذهن شما، ذهن قوی فن است. هرکدام شما برای انقلاب ارزشی دارید و واقعاً یک جواهرید. این تعریف برای شماها کوچک است، شماها بیش از آن هستید، اما واقعیت این است. هرکدام باید با معرفت به ارزش خودتان، این کار را جدی بگیرید و دنبال کنید. اصلاً کارتان، کار هنری و کار ادبی بشود؛ این اساسی ترین کار است.[2]

مقام عظمای ولایت، حضرت آیت الله خامنه ای، در پی درگذشت این شاعر و هنرمند فرزانه، پیام تسلیتی صادر فرمود. متن این پیام که نشان دهنده علاقه قلبی ایشان به دکتر سید حسن حسینی است، به این شرح است:

«بسم الله الرحمن الرحیم»

با اندوه و تأسف بسیار، خبر درگذشت شاعر و هنرمند عزیزمان آقای سید حسن حسینی را شنیدم. این داغ بزرگی بر دل جامعه هنری و ادبی انقلاب است. این انسان فرزانه و آزاداندیش و این مؤمن پارسا و بافضیلت، یکی از نمونه های برجسته امروز و یکی از امیدهای آینده بود. در شعر و ادب و نیز در پژوهش و تأملات محققانه، خرد و ذوق و ابتکار، شاخصه های کار او بود. مشاهده فرآورده های ذهن خلاق او هماره برای این جانب اعجاب آور و تحسین انگیز بود. درگذشت او خسارت بزرگی برای اصحاب هنر و ادب است. این حادثه تلخ را به بازماندگان آن عزیز و نیز دوستان و همکارانش و به همه دل بستگان به زبان و ادب و شعر فارسی تسلیت می گویم و از خداوند متعال، فیض و رحمت و مغفرتش را برای آن فقید مسئلت می کنم.

سید علی خامنه ای 9/1/1383

شاعر برگزیده دفاع مقدس!

وقتی به او گفته بودند که به عنوان شاعر برگزیده دفاع مقدس انتخاب شده ای و قرار است جایزه بگیری، با همان طنز همیشگی در کلام و شعرش، خیلی راحت جواب داده بود: «تیر و ترکشش را دیگران خوردند و حالا جایزه اش را ما بگیریم؟!»[3]

آخرین گفته های سید حسن حسینی

من حرف هایم را به گوش موج خواهم خواند

من نامه هایم را به بال باد خواهم بست

من شعرهایم را

برای نسل دیگر پست خواهم کرد... .

سید حسن حسینی در آخرین گفت وگوی خود با خبرگزاری مهر گفته بود:

ما باید بعضی از رسانه ها را اصلاح کنیم. صداوسیمای ما در حال حاضر کاملاً مبلّغ فرهنگ مصرفی است، درحالی که از طرف دیگر داعیه ترویج فرهنگ شهادت و ایثار دارد. وقتی شما در تلویزیون می گویید دو کیلو اسکناس هزار تومانی، دو کیلومتر اسکناس هزارتومانی، دو کیلو شمش طلا، اینها دامن به حرص و آز مردم می زند.

وی در پایان گفت وگوی خود به جوانان چنین توصیه کرد:

جوانان، تاریخ انقلاب را خوب بخوانند. حتی تاریخ صد ساله ایران را مطالعه کنند و در برخورد با مظاهر تکنولوژی و مظاهر اطلاعات دیجیتالی، سعی کنند که عناصر سازگار با فرهنگ خودشان را جذب کنند و عناصر غیرسازگار را تجزیه و تحلیل کنند. چشم بسته، نه چیزی را قبول کنند، نه رد کنند و با اتکا و پشت گرمی به میراث غنی گذشته مان، به روشی فرهیخته وار با شرایط امروز دنیا روبه رو شوند.

آثار و تألیفات دکتر سید حسن حسینی

1. ترجمه حمام روح (جبران خلیل جبران)

دکتر حسینی، حمام روح، گزیده آثار جبران خلیل جبران، شاعر و فیلسوف معاصر عرب را، از عربی و انگلیسی به فارسی ترجمه کرد که حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی آن را در سال 1364 منتشر کرد.

2. براده ها، سید حسن حسینی، تهران، برگ، 1365

براده ها که مجموعه ای از تأملات اجتماعی و ادبی و مربوط به نقد ادبی است، در سه بخش تنظیم شده است: «هنر، هنرمند و نقد هنری»، «شعر و شاعران» و «گوناگون».

در مقدمه این کتاب می خوانیم:

حرف اول

«براده ها» ساده ترین نامی است که می توان بر این مجموعه نهاد و شاید هم برازنده ترین تراشه های فکر در گوشه و کنار کارگاه خیال و براده های قلم در کف آهنگری محقر تشبیه و تمثیل. سخت مختصر است، اما مفید بودنش را نمی دانم. امیدوارم که مضر نباشد. در این دفتر، سخن از هر دری رفته است، اما یقین ندارم در هر سری بگیرد. باری این هم کاری است که شیرازه اش را پراکندگی و تعدد موضوعات بسته است. ازاین رو من پیشاپیش، دست خواننده صبور را که این دانه های پراکنده، به نخ ظریف حوصله اش پیوسته و ردیف می شوند، می فشارم.

والسلام

حسن حسینی خرداد 1365

3. هم صدا با حلق اسماعیل (مجموعه شعر)

این مجموعه شعر استاد در سال 1365 و توسط واحد انتشارات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی منتشر شد.

4. بیدل، سپهری و سبک هندی

این کتاب را انتشارات سروش (انتشارات صداوسیما) در سال 1367 منتشر کرد.

5. نگاهی به خویش

«نگاهی به خویش» مصاحبه ای است با شاعران و نویسندگان معاصر عرب که با آقای بیدج به صورت مشترک کار کردند.

6. گنجشک و جبرائیل

این مجموعه شعر در موضوع عاشورا سروده شده و انتشارات افق در سال 1370 آن را چاپ کرد. این کتاب به چاپ ششم رسیده است.

7. مشت در نمای درشت (معانی و بیان در ادبیات و سینما)

این کتاب در سال 1379 منتشر شد. موضوع آن، مناسبات سینما و ادبیات و مقایسه ادبیات و سینما از طریق معانی و بیان است. این کتاب در گزینش کتاب سال هم تشویق شد.

8. گزیده شعر جنگ و دفاع مقدس

حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی این کتاب را با انتخاب و توضیح دکتر سید حسن حسینی در سال 1381 منتشر کرد.

9. طلسم سنگ

این مجموعه، مجموعه نثر عاشورایی است که انتشارات سوره مهر آن را در سال 1382 منتشر کرد.

10. شقایق نامه

مجموعه نثر عاشورایی است که انتشارات طرح آینده آن را در سال 1384 منتشر کرد.

11. در ملکوت سکوت

مجموعه شعری است که پس از درگذشت سید حسن حسینی منتشر شده است. این کتاب را انتشارات انجمن شاعران ایران با انتخاب و مقدمه ای از قیصر امین پور در پاییز 1385 منتشر کرد.

12. از شرابه های روسری مادرم

این مجموعه شعر در وصف حضرت فاطمه زهرا(س) سروده شده است.

13. نوشداروی طرح ژنریک (مجموعه شعر طنز)، سوره مهر، 1386

نوشداروی طرح ژنریک، شامل دوازده عنوان قطعات به هم پیوسته اشعار آزاد است که بازتابی از جامعه عصر حاضر ایران است و با درون مایه ای از شخصیت ها و قشرهایی چون شاعر، تاجر، زاهد، عارف و عاشق تنیده شده است.

معرفی کتاب هم صدا با حلق اسماعیل

گفته بودند به ما

می کُشد در همه کس

غم نان

ایمان را

در شبی سرد چون مرگ

که هوا می لرزید

و تن خسته شهر

بستر برف زمستانی بود

راهی خانه شدم

من گرسنه

پدرم را دیدم

که در آن ظلمت سرد

با یخ حوض قدیمی حیاط

جنگ سختی می کرد

تا ز خون دشمن

بعد از آن جنگ وضویی سازد

پدرم بی آنکه کلامی گوید

گفت با من پسرم!

چاره مشکل ما

ایمان است

قطعه زیبایی که شنیدید، از کتاب هم صدا با حلق اسماعیل انتخاب شده است. این کتاب، سروده سید حسن حسینی، شاعر و هنرمند فرزانه کشورمان است. این مجموعه شعر را واحد انتشارات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی در سال 1363 منتشر کرده است.

پی نوشت ها:

[1]. تحقیق و توسعه صدا، تهران، طرح آینده، 1384.

[2]. سخنان مقام معظم رهبری(مدظله) در دیدار با اعضای مجمع نویسندگان مسلمان در تاریخ 28/7/1370.

[3]. http://www.iricap.com/magentry.asp?id=927.