کاروان ادبیات آیینی خراسان شمالی رو به پیشرفت است

 سرودن شعر هنری کلامی است که به برخی عطا می‌شود. آنچه از منشأ این استعداد می‌دانیم، این است که یک نعمت و موهبت الهی است و به موجب این لطف خداوندی، شاعران از دیگران ممتاز می‌گردند.

شاعر مسلمان و گوینده‌ی حقیقت، پیام حق را از واسطه‌های فیض عرشی می‌ستاند و در قالب آهنگین، بر بام فرش می‌نشاند. شعر چنین شاعرانی است که بر قلوب مردم می‌نشیند و دوام می‌یابد، چرا که از قرآن و سیره معصومین صلوات الله علیهم اجمعین بهره جسته است و برترین‌های خلق در حق آنان به نیکی یاد می‌کنند، آن‌چنان که امام باقر علیه‌السلام در حق کُمیتِ اسدی فرمود: خدایا گناهان گذشته و آینده کُمیت را بیامرز1؛ و یا صادق آل رسول علیهما السلام به شیعیان می‌فرماید که شعر حکمت‌آموز، دینی و متعهّدِ سُفیانِ عبدی را به فرزندان خود بیاموزند.2 

شاعر متعهد که به دیوار محکم حق و راستی تکیه دارد، چنان بزرگ داشته‌ می‌شود که حضرت باقرالعلوم علیه‌السلام کُمیت اسدی را بزرگ داشت و فرمود: «مادامی که از حق دفاع می‌کنی مؤید به روح القدس(جبراییل) ‌می‌باشی»3. در زیارت جامعه کبیره می‌خوانیم: حق همراه شما، در میان شما خاندان و از جانب شما است و به سوى شما بازمی‌گردد و شمائید اهل حق و معدن آن.4 و چنین فرمود لُب و خلاصه کائنات، پیامبر اعظم صلوات‌الله علیه و آله که: اِنَّ منَ الشِّعرِ لَحِکمَه5؛ (بعضی از شعرها حکمت‎‌اند). حکمت یعنی خیر کثیر؛ آری بعضی از شعرها کوثرند!

اما مقام حضرت ختمی مرتبت و اهل بیت پاک او که سلام و درود خدا بر آن‌ها باد «در خور آن است که عقول برجسته انسان های بزرگ، در اصلی‌ترین رشته‌های تفکرشان بیندیشند و زبان‌های فصیح‌ترین و بلیغ‌ترین گویندگان و شعرا و سرایندگان، آن اندیشه‌ها را در قالب کلمات بیاورند و سرشارترین ذوق‌ها و جوشان‌ترین طبع‌های فیاض و سیّال هنرمندان و شاعران، آن‌ها را به صورت شعر و سخن منظوم، با بهترین گویش‌ها و حنجره‌ها بیان کنند. اگر این طور بشود، شاید ذهن بشر امروز و ما که از معارف حقیقی الهی دوریم و کشش نداریم که در ذهن و دل و روحمان، حقایق والا و متعالی را درک بکنیم، بتوانیم گوشه‌یی از فضایل و مدایح و مناقب و محامد این بزرگواران را بفهمیم و درک کنیم6».

به تبعیت از سیره معصومین صلوات الله علیهم اجمعین در تکریمِ شاعرانی که در رثا، مناقب و فضائل آن انوار مقدسه می‌سرایند، نخستین کنگره شعر آیینی خراسان شمالی در زمستان 1390 هجری شمسی برگزار شد که این اقدام به عنوان نخستین گام در راستای ایجاد جریان متمرکز بر ادبیات آیینی، با استقبال خوب اهالی ادب به خصوص شاعران استان روبرو شد. باور آنچه گذشت، حجتی شد بر دست‌اندرکاران حوزه هنری خراسان شمالی تا در سال جاری نیز با استعانت از خداوند متعال، در صدد برگزاری دومین کنگره برآییم.

پس از پایان نخستین کنگره و سنجش وضعیت موجود فعالیت‌های ادبی استان در زمینه ادبیات آیینی، ضرورت راه‌اندازی جلسات و کارگاه‌های شعر آیینی احساس شد و از آن زمان تا کنون جلسات شعر آیینی به صورت مستمر برگزار می‌شود که منجر به شناسایی و استعدادیابی شعرا و نویسندگان جوان در این عرصه و ارتقای سطح تخصصی شعر آیینی در استان گردید.

اما یکی از انواع شاخه‌های ادبی که در سال‌های اخیر رونقی خوب یافته است، داستان نویسی بر اساس وقایع تاریخ اسلام و یا با محوریت شخصیت‌های برجسته دینی و مذهبی است. در کنگره دوم نیز با هدف ترغیب جریان فکری داستان‌نویسان استان به مطالعه و خلق آثار داستانی پیرامون سیره و سبک زندگی متعالی نبوی و اهل بیت علیهم‌السلام در دو بعد شخصی و اجتماعی، بخش داستان آیینی به این کنگره اضافه شد.

اینک با هدف ترویج فرهنگ و سیره نبوی و اهل بیت علیهم‌السلام و با ترکیب دو بخش شعر و داستان در کنار هم، فراخوان دومین کنگره ادبیات آیینی خراسان شمالی منتشر شده است و چشم انتظاریم تا همزمان با میلاد با سعادت صاحب زیارت جامعه کبیره، حضرت امام هادی علیه‌السلام اختتامیه آن برگزار شود.

برگزاری ادبیات آیینی خراسان شمالی محملی است برای جوشش طبع لطیف و ذوق سلیم هنرمندان استان در ابراز ارادت و محبت به آل الله علیهم‌السلام و خبر از این می‌دهد که کاروان ادبیات آیینی استان خراسان شمالی رو به جلو و پیشرفت دارد. امید که حضور شوق‌آفرین همه هنرمندان و تلاش تمامی دست‌اندرکاران این کنگره، مرضی خداوند متعال و مورد قبول اهل بیت علیهم‎السلام قرار گیرد و بهانه‌ای برای شفاعت ما در روز جزا باشد. ان‌شاء‌الله.

میثم مرادی بیناباج

رییس حوزه هنری خراسان شمالی

 1. الغدیر، ج 2، ص 295

2. همان، (یا معشر الشّیعه عَلِّموا اولادکم شعر العَبدی فأنَّه علی دینِ اللّهِ).

3. مروج الذَّهَب، ج 3، ص 229

4. وَالْحَقُّ مَعَکُمْ وَفیکُمْ وَمِنْکُمْ وَاِلَیْکُمْ وَاَنْتُمْ اَهْلُهُ وَمَعْدِنُهُ

5. میزان الحکمه، ج 6، ص 2766، ح 9436

6. حضرت آیت الله خامنه ای، دیدار جمعی از مداحان و ستایشگران اهل بیت علیهم السلام، 4/4/1387